Anlamı
ölüm sıkıntısı ve acısı içinde bunalmak.
Detaylı Açıklama
Bu deyim, ölüm sıkıntısı çeker gibi büyük bir acı, ağrı veya bunaltı içinde kıvranmayı anlatır. Kişi gerçek anlamda ölmek üzere olmayabilir; fakat yaşadığı fiziksel ya da ruhsal sıkıntı o kadar yoğundur ki sanki can alıp can veriyormuş gibi görünür. Bu yüzden deyim özellikle ağır hastalık, sancı, yüksek ateş, büyük üzüntü veya korku anlarında kullanılır. İçinde güçlü bir dramatik etki vardır. Düz bir 'çok kötüydü' cümlesinden daha sert ve sarsıcı duyulur. Halk dilinde sık kullanılan bu kalıp, insanın tahammül sınırına dayandığı anları görünür kılar. Acının yoğunluğunu abartı yardımıyla ama etkileyici biçimde anlatır. Söz, bedensel ya da ruhsal çöküşün en uç noktasını göz önüne getirir. Bu yüzden sıradan rahatsızlıklar için ağır kalır.
Örnek Cümleler
- Gece boyunca sancıdan can alıp can verdi.
- Kaza haberini alınca annesi saatlerce can alıp can verir gibi ağladı.
- Yüksek ateşten çocuk sabaha kadar can alıp can verdi.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
En sık fiziksel acı ve hastalık durumlarında duyulur, ancak çok ağır üzüntü, korku ya da ruhsal çöküntü için de kullanılabilir. Ortak nokta, dayanılması zor yoğunluktur.
Hayır. Çoğu kullanımda gerçek ölüm değil, ölüm derecesinde ağır hissedilen sıkıntı anlatılır. Bu yönüyle güçlü bir abartı taşır.
Durumun ciddiyetini anında yükseltir. Dinleyene kişinin sıradan bir rahatsızlık değil, çok ağır bir sıkıntı yaşadığını hissettirir.