Deyim

Cana Minnet Saymak (bilmek) Ne Demek?

Anlamı

bir lütuf olarak kabul etmek:
'Yeni yıla değil, yeni bir sabaha sağ çıkabilmeyi cana minnet sayıyorlardı.' -H. Taner.

Detaylı Açıklama

Cana minnet saymak, bir şeyi bir lütuf olarak kabul etmek anlamına gelir. Saymak yerine bilmek fiiliyle de kurulur. Lütuf, karşılık beklenmeden yapılan iyiliktir; kişi eline geçen şeyi böyle bir iyilik gibi görür. Kabul edilen şey bir iş, bir yardım, bir gün daha yaşamak ya da bir sorundan az zararla kurtulmak olabilir. Kişi bu şeyi hak ettiği bir karşılık olarak değil, bir bağış gibi karşılar. Söz bir şükrün de, bir yakınmanın da içinde yer alabilir: bu maaşı bile cana minnet sayıyoruz. Kişinin daha fazlasını isteyip istemediğini kalıp söylemez. Bir kuşatmada dağıtılan ekmek, bir kıtlıkta bulunan iş ya da bir felaketten sağ çıkmak böyle karşılanabilir. Konuşan kendi tutumunu da, bir topluluğun tutumunu da bu kalıpla anlatabilir.

Örnek Cümleler

  1. Fabrika kapanınca işsiz kalan usta, belediyede bulduğu geçici bekçiliği cana minnet saydı.
  2. Kuşatma altındaki şehirde halk, günde bir kez dağıtılan ekmeği bile cana minnet biliyordu.
  3. Yangından yalnız üstlerindeki giysilerle kurtulan aile, sağ çıktıklarını cana minnet saydı.

Diğer Deyimler ve Atasözleri

Sıkça Sorulan Sorular

Taner'de geçen bir cümlede insanlar yeni bir yıla değil, yeni bir sabaha sağ çıkabilmeyi cana minnet sayar. Burada lütuf olarak kabul edilen şey hayatta kalmaktır. Tanıkta beklentinin ne kadar daraldığı bu karşıtlıkla gösterilir.

Minnet duymak, birinin iyiliğine karşı kendini ona borçlu saymaktır; ortada iyilik yapan belli bir kişi vardır. Cana minnet saymak ise bir şeyi lütuf olarak kabul etmeyi anlatır; o şeyi kimin verdiği belli olmayabilir. Biri bir kişiye duyulan duyguyu, öteki bir şeye karşı tutumu anlatır.

Atasözü, elindekiyle yetinmesini bilen kişinin yokluk nedir bilmediğini söyler. Bir şeyi cana minnet sayan kişi de elindekini küçümsemez, onu bir lütuf gibi kabul eder. Atasözü yetinmenin değerini, kalıp o yetinmenin bir anını anlatır.