Deyim

Bir Yiyip Bin Şükretmek Ne Demek?

Anlamı

kötü durumda olanlara bakarak kendi durumunun değerini bilmek:
'Bekâr olduğumuza bir yiyelim de bin şükredelim.' -R. N. Güntekin.

Detaylı Açıklama

Bir yiyip bin şükretmek, kötü durumda olanlara bakarak kendi durumunun değerini bilmektir. Kişi başkalarının sıkıntısını görünce kendi hâline razı olur, elindekine şükreder. Söz bir avunmayı, bir hâlinden memnun olmayı ya da bir alçakgönüllülüğü taşıyabilir. Güntekin'in bir eserinde kalıp, bekâr olmanın değerini bilmeyi anlatan bir cümlede geçer. Söz kişinin kendisine ya da bir başkasına söylediği bir öğüt olabilir. Kalıp birinci çoğul kişiyle de kurulur: hâlimize bir yiyip bin şükredelim. Söz bir hastane ziyaretinde, bir afetin ardından ya da bir yakınmanın ortasında akla gelebilir. Kalıbın öznesi şükreden kişidir. Söz bir yakınmayı kesmek için de söylenebilir. Kişi kendi sıkıntısını küçümsemez; yalnız onu başkalarınınkiyle tartar.

Örnek Cümleler

  1. Depremde evini kaybeden komşularını gören aile, küçük ama sağlam evlerine bir yiyip bin şükretti.
  2. Hastanedeki ağır hastaları ziyaret eden genç, kendi sağlığına bir yiyip bin şükretti.
  3. İşten çıkarılan arkadaşlarının hâlini gören memur, düşük maaşına söylenmeyi bırakıp bir yiyip bin şükretti.

Diğer Deyimler ve Atasözleri

Sıkça Sorulan Sorular

Bekâr olduğumuza bir yiyelim de bin şükredelim cümlesi, konuşanın bekârlığını bir talih olarak gördüğünü anlatır. Kalıp burada birinci çoğul kişiyle kurulmuştur; konuşan bu şükre karşısındakini de ortak eder.

Kadrini bilmek, bir şeyin ya da bir kişinin değerini bilmek, ondan yararlanmaktır. Bir yiyip bin şükretmek ise bu değeri, kötü durumdakilerle karşılaştırarak anlamayı anlatır. Birinde değer doğrudan bilinir, ötekinde bir kıyasla fark edilir.

Bir ile bin, alınan ile duyulan şükür arasındaki farkı abartıyla gösterir. Kişi az bir şeye sahip olsa da ona çok şükreder. Yemek burada yalnız yiyeceği değil, kişinin elindeki bütün imkânları düşündürür.