Anlamı
malı güzel olan kimse için müşteri kaygısı yoktur, onun malına uzak yerlerden bile istekli çıkar.
Detaylı Açıklama
Atasözü, malı güzel olan kimsenin müşteri kaygısı taşımadığını, onun malına uzak yerlerden bile istekli çıkacağını söyler. Yemen yerine Bağdat da anılabilir. Mal bir ürün, bir yemek, bir zanaat işi ya da bir hizmet olabilir. Satıcı reklama, pazarlığa ya da müşteri peşinde koşmaya gerek duymaz; malın güzelliği alıcıyı kendiliğinden getirir. Atasözü bir esnafa öğüt olarak da, iyi bir ustayı övmek için de söylenebilir. Köy yolunda küçük bir lokanta işleten aşçı, adı duyulmuş bir halı dokumacısı ya da kendi kovanlarının balını satan bir arıcı atasözüne örnek olabilir. Uzaklık burada abartılıdır; söz istekliyi çeken gücün büyüklüğünü anlatır. Atasözü malın güzelliğini koşul olarak koyar; malı iyi olmayanın müşterisinden söz etmez.
Örnek Cümleler
- Köyün girişindeki küçük fırının köy ekmeği için şehirden arabalar geliyordu; çanakta balın olsun, Yemen'den arı gelir.
- Hiç reklam yapmayan yaşlı saatçinin dükkânına bozuk saatini getirenler başka illerden geliyordu; çanakta balın olsun, Bağdat'tan arı gelir.
- Kendi yetiştirdiği zeytinyağının tadı duyulunca köylü kadına uzak şehirlerden bile sipariş yağdı; çanakta balın olsun, Yemen'den arı gelir.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
Bal, güzel ve değerli malın; arı ise o malı arayıp gelen müşterinin yerini tutar. Arı balın kokusunu uzaktan alır ve ona yönelir. Atasözü bu görüntüyle iyi malın alıcısını kendiliğinden çektiğini anlatır.
Anlamları aynıdır; ikisi de malı güzel olana uzaklardan istekli geleceğini söyler. Biri bal ile arıyı, Yemen'i ya da Bağdat'ı; öteki pekmez ile sineği, Antakya'yı anar. Fark yalnız görüntüdedir.
Çelişmez, iki atasözü farklı mallardan söz eder. Satılık ziftin olsun, işe yaramaz sanılan bir malın bile beklenmedik yerlerden alıcı bulacağını söyler. Çanakta balın olsun ise güzel malın uzak yerlerden istekli çekeceğini anlatır.