Deyim

Canım Dese Canın Çıksın Diyor Sanmak Ne Demek?

Anlamı

birinin en gönül okşayıcı sözleri bile kendisine dokunmak, batmak.

Detaylı Açıklama

Bu deyim, birinin en gönül okşayıcı sözlerinin bile kişiye dokunmasını, batmasını anlatır. Söyleyen iyi niyetle, sevgiyle konuşur; dinleyen ise sözü kendisine batan bir şey gibi algılar. İyi niyetli söz değişmez, değişen onun dinleyende bıraktığı etkidir. Sebep dinleyenin kırgınlığı, öfkesi ya da aralarındaki eski bir anlaşmazlık olabilir. Kalıbın öznesi sözleri yanlış anlayan kişidir ve sanmak fiili onun yanılgısını bildirir. Söz bir şikâyet olarak da kurulabilir: ne desem batıyor, canım desem canın çıksın diyor sanıyor. Küs iki kardeş, gerilimli bir dönemden geçen eşler ya da ergenlik çağındaki bir çocukla ailesi bu kalıbın sahnelerine girer. Kişi kendi hâlini de böyle anlatabilir: o günlerde canım deseler canın çıksın diyor sanıyordum.

Örnek Cümleler

  1. Babası «aferin kızım» dese bile alay ettiğini düşünen genç kız, son aylarda canım dese canın çıksın diyor sanıyordu.
  2. Boşanma davası süren adam öyle gerilmişti ki karısı canım dese, canın çıksın diyor sanacaktı.
  3. Takımdan çıkarılan oyuncu, antrenörün teselli eden sözlerine bile kızıyor; canım deseler, canın çıksın diyorlar sanıyordu.

Diğer Deyimler ve Atasözleri

Sıkça Sorulan Sorular

Canım, sevgi ve yakınlık bildiren bir seslenmedir; canın çıksın ise bir ilençtir ve ölüm diler. Deyim bu iki uç sözü yan yana koyarak dinleyenin yanılgısının büyüklüğünü gösterir. En tatlı söz, en ağır ilenç gibi duyulmuştur.

Havadan nem kapmak, en küçük bir şeyden alınmayı, çok alıngan olmayı anlatır. Bu deyim ise alınganlığın uç bir biçimini anlatır: alınılan şey küçük bir söz değil, gönül okşayan bir sözdür. İki kalıp aynı kişiyi anlatırken birbirini tamamlayabilir.

Atasözü, gönül alıcı ve okşayıcı sözlerle karşıdakinin inadının yenilebileceğini söyler. Bu deyimde ise tatlı söz bile karşılığını bulmaz, dinleyene batar. İki söz yan yana konunca, tatlı dilin de işe yaramadığı bir durum ortaya çıkar.