Anlamı
en küçük bir şeyden alınmak, çok alıngan olmak:
'Burası, bir loca meydanı gibi, havadan nem kapmaya alışık bir çevreydi.' -A. N. Karacan.
Detaylı Açıklama
Havadan nem kapmak deyimi, en küçük bir şeyden alınmak, aşırı alıngan davranmak ve sözlerin arkasında hemen kendine dokunan bir taraf bulmak anlamında kullanılır. Bu sözde alınganlığın aşırılığı, havadaki nem gibi çok ince ve görünmez bir şeyin bile kapılması benzetmesiyle anlatılır. Yani kişi öyle hassastır ki açıkça söylenmeyen, küçücük bir işaret bile ona yeter. Deyim bu yüzden biraz eleştirel ve hafif alaycı bir tonda kullanılır. Cümlede geçtiğinde, kişinin ölçüsüz duyarlılığı ve gereğinden fazla alınması anlaşılır. Kısacası havadan nem kapmak, çok küçük imalardan bile kendine pay çıkaran aşırı alıngan tavrı, güçlü, yerleşik, çok canlı, iğneleyici ve hafif alaycı bir halk benzetmesiyle anlatır.
Örnek Cümleler
- Her cümleden pay çıkarması, havadan nem kaptığını açıkça gösteriyor artık.
- Şakaya bile bozuldu; doğrusu havadan nem kapmak da bu kadarı olur.
- O kadar havadan nem kapıyor ki yanında rahat konuşmak zorlaşıyor.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü nem gözle zor seçilen, ince bir etkidir. Kişinin bunu bile kapar gibi her küçük sözden alınması, alınganlığın ölçüsüz seviyesini çok çarpıcı bir benzetmeyle görünür kılar.
Deyim, alınmayı haklı bir duyarlılık gibi değil, biraz abartılı bir hassasiyet gibi sunar. Bu yüzden kullanıldığı anda hafif küçümseme ve şakalaşma tonu da taşıyabilir; dinleyende gülümseten bir etki bırakabilir.
Aile içinde, arkadaş çevresinde, ofis sohbetlerinde ve imalı konuşmaların yoğun olduğu ortamlarda özellikle sık kullanılır. Çünkü bu alanlarda küçük sözlerden alınma hâli çabuk fark edilir.