Deyim

Canına Acımamak Ne Demek?

Anlamı

kendini düşünmeden, kendine bakmadan yaşamak.

Detaylı Açıklama

Canına acımamak, kendini düşünmeden, kendine bakmadan yaşamaktır. Kişi uykusunu, yemeğini, dinlenmesini bir kenara iter; işine, ailesine ya da üstlendiği bir sorumluluğa kendini kaptırır. Böyle birinin çevresi onun yorgunluğunu, solgunluğunu, kolay hastalanmasını fark edebilir. Gece yarılarına kadar çalışmak, öğün atlamak, hastayken işe gitmek, yıllarca izin kullanmamak bu yaşayışın görünen yanlarıdır. Kalıp kimi zaman bir övgüyle, kimi zaman bir sitemle kurulur; kişinin özveriye mi, yoksa kendini ihmale mi kaydığını konuşanın tutumu belli eder. Söz, bir yakına yöneltilen bir uyarının olumlu biçiminde de duyulur: biraz canına acı, bu tempoyla gidemezsin. Kişinin neden böyle yaşadığı kalıpta söylenmez; bir zorunluluk da, bir tutku da, bir dalgınlık da olabilir.

Örnek Cümleler

  1. Dükkânı ayakta tutmak için yedi yıl tek gün tatil yapmayan berber, canına acımadan çalıştı.
  2. Üç çocuğunu tek başına büyüten anne, kendi yemeğini bile ayakta yiyerek canına acımadan yaşadı.
  3. Doktorunun uyarılarına rağmen sigarayı ve gece mesailerini bırakmayan mühendis, canına acımıyordu.

Diğer Deyimler ve Atasözleri

Sıkça Sorulan Sorular

Canına kıymak üçüncü anlamında kişinin aşırı çalışarak kendini tüketmesidir; ölçü çalışmanın kendisidir. Canına acımamak ise daha geniş bir yaşayışı anlatır: kişi iş dışında da kendini düşünmez, kendine bakmaz. Bu yüzden çok çalışan biri için ikisi birlikte söylenebilir.

Kendini koyuvermek, kendine özen göstermemeyi ve kötümser olmayı anlatır. Canına acımamak tanımında ise kötümserlik yer almaz; kişi kendini düşünmeden yaşar ama umutsuz olmak zorunda değildir. İki kalıp, kendine bakmayan birini anlatırken ortak bir noktada buluşur.

Atasözü, insanın yapacağı her şeyin vücut sağlığına bağlı olduğunu söyler. Canına acımayan kişi ise bu temeli gözetmeden yaşar. Atasözü böyle birine, ihmal ettiği şeyin bütün işlerinin dayanağı olduğunu hatırlatır.