Anlamı
ölmek için hazır olmak:
'Millet her ne zaman isterse uğrunda canımdan geçmeye hazırım.' -H. C. Yalçın.
Detaylı Açıklama
Bu deyim, bir amaç, inanç, vatan, sevilen kişi ya da uğruna değer verilen bir şey için ölmeyi göze almak anlamında kullanılır. Burada sıradan cesaret değil, hayatı ikinci plana itecek kadar güçlü bir bağlılık vardır. Deyimin tonu bu yüzden yiğitlik, fedakârlık ve kararlılık içerir. Aynı zamanda bir yemin ve bağlılık cümlesi gibi de duyulabilir. Gündelik dilde çok sık kullanılmasa da nutuk, tarih anlatısı, şiir ve duygusal bağlılık söylemlerinde güçlü bir yeri vardır. İnsan hayatının en yüksek bedel olarak ortaya konduğu anı görünür kılar. Bu yüzden sözün ağırlığı büyük, tonu ciddi ve vakurdur. İnsan burada sadece sevdiğini değil, ona verdiği anlamı da hayatının önüne koyar. Bu da ifadeye yüksek bir adanmışlık duygusu katar.
Örnek Cümleler
- Vatanı için canından geçmeye hazır olduğunu her fırsatta söylerdi.
- Sınıf arkadaşım sınavdan sonra "canından geçmek" dedi.
- Bazı insanlar sevdikleri için gerçekten canından geçmeyi göze alır.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Fedakârlığı ve bağlılığı öne çıkarır. Kişinin hayatını bile ikinci plana atacak kadar güçlü bir inanç ya da sevgi taşıdığını söyler.
Candan geçmek daha çok ölümü şiirli biçimde anlatabilir. Canından geçmek ise belirli bir şey uğruna ölümü göze almayı, yani amaçlı fedakârlığı vurgular.
Şiir, tarih anlatısı, kahramanlık söylemi, vatan ve sevda temalı metinlerde daha etkili görünür; çünkü büyük bağlılık duygusunu taşır.