Anlamı
hlk. geçimini sağlamak.
Detaylı Açıklama
Bu deyim, geçimini sağlamak, evin düzenini yürütmek ve hayatı bir şekilde sürdürmek anlamında kullanılır. Buradaki çark, yaşamanın zorunlu düzenini temsil eder. İnsan yalnız para kazanmaz; borcu, mutfağı, işi, çocukları ve günlük masraflarıyla bir hayat düzeni çevirir. Bu yüzden ekonomik baskı, aile sorumluluğu ve emek konuşmalarında çok doğaldır. Deyimin etkisi, yaşamı bir makine gibi sürekli işletilmesi gereken bir düzen olarak göstermesinden gelir. Durduğunda her şey aksar. Bu yüzden söz, geçim çabasını sade ama güçlü anlatır. Deyim, hayatın kendiliğinden değil sürekli emekle yürüdüğünü hatırlatır. Bu yönüyle yorgunluk kadar direnci de içinde taşır. Günlük hayatın görünmeyen emeği bu sözde açıkça hissedilir. Bu yüzden sıcak ama ağır bir tını taşır.
Örnek Cümleler
- Haberi duyunca herkes çarkı döndürdü.
- Ablası çarkı döndürdü diye haber gönderdi.
- Bir baktık ki çoktan çarkı döndürmüş.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü geçim dediğimiz şey yalnız gelir değil, hayat düzenini kesintisiz sürdürme yüküdür. İnsan yalnız para kazanmaz; borcu, mutfağı, işi, çocukları ve günlük masraflarıyla bir hayat düzeni çevirir.
Aile bütçesi, esnaflık, küçük işletme, işsizlik ve gündelik geçim konuşmalarında sık duyulur. Bu deyim, geçimini sağlamak, evin düzenini yürütmek ve hayatı bir şekilde sürdürmek anlamında kullanılır.
Sürekli dönen bir düzen tasviri vardır. O düzen durursa yaşam da aksayacakmış gibi duyulur. Bu yönüyle yorgunluk kadar direnci de içinde taşır.