Anlamı
geçimini sağlamak:
'İçi huzurlu, akşama dek çalışmış, ekmeğini kazanmış.' -M. İzgü.
Detaylı Açıklama
Ekmeğini kazanmak, kişinin kendi geçimini sağlaması anlamına gelir. Ekmek burada yalnız bir yiyeceği değil, yiyecekle birlikte bütün geçimi karşılar. Kazanmak fiili, geçimin bir çalışmayla elde edildiğini düşündürür. Tanım kazancın ne kadar olduğunu söylemez; geçimin sağlanması yeter. Bir gencin ilk işe girişi de böyle anlatılır: artık kendi ekmeğini kazanıyor. Kendi sözü eklendiğinde, kişinin geçimini başkasından değil, kendi emeğinden sağladığı vurgulanır. Kişi bu geçimi öğretmenlikle de, hamallıkla da, pazarda sebze satarak da sağlayabilir. Kalıp bir övünç, bir yorgunluk ya da bir kaygı içinde söylenebilir: bu yaşta ekmeğimi kazanmak zorundayım. Bir işin geçim kaynağı olduğu da bu kalıpla anlatılır: o, ekmeğini kalemiyle kazanır.
Örnek Cümleler
- Lise bitince babasının marangoz dükkânında çalışmaya başlayan Cem, on sekizinde kendi ekmeğini kazanıyordu.
- Emekli maaşı yetmeyince pazarda örgü satan yaşlı kadın, bu yaşında hâlâ ekmeğini kazanmaktan gurur duyuyordu.
- Göç ettiği şehirde dil bilmeyen Ahmet, bir lokantanın mutfağında bulaşık yıkayarak ekmeğini kazandı.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Cümle şöyledir: İçi huzurlu, akşama dek çalışmış, ekmeğini kazanmış. Yazar kazancı gün boyu süren bir çalışmaya bağlar ve kişinin iç huzurunu da anar. Cümlede geçimini sağlamış olmak bir rahatlık duygusuyla birlikte verilir.
Hayatını kazanmak da geçimini sağlamaktır; iki kalıp anlamca birdir. Ayrım yalnız sözcüktedir: biri geçimi ekmekle, öteki hayatın kendisiyle anar. Ekmek sözü geçimi gündelik bir yiyecek üzerinden somutlaştırır.
Ekmeğini çıkarmanın tanımı kazancın geçimi karşılayacak kadar olduğunu söyler; bu, kazancın geçime yettiğini anlatır, fazlasını dışlamaz. Ekmeğini kazanmanın tanımı ise kazancı geçimle ölçmez. İki kalıp da kişinin geçimini kendi çalışmasıyla sağlamasını anlatır.