Deyim

Cayırtı Vermek Ne Demek?

Anlamı

gürültü ile gözdağı vermek.

Detaylı Açıklama

Cayırtı vermek, gürültü ile gözdağı vermektir. Kişi bağırır, çağırır, sesini yükseltir; amacı karşısındakini korkutmaktır. Kalıp gürültüyü bir araç olarak anlatır: gürültü kendi başına değil, bir gözdağının parçası olarak çıkarılır. Bir alacaklı borçluya, bir patron işçisine, bir kabadayı mahalleye, bir öğretmen dersi bölen öğrencilere ya da bir komşu yaramaz çocuklara böyle cayırtı verebilir. Kalıp gözdağının işe yarayıp yaramadığını söylemez; karşıdaki korkabilir de, aldırmayabilir de. Gözdağının ardından bir eylemin gelip gelmeyeceği de belli değildir. Cayırtı koparmaktan farkı amaçtadır: orada yalnız gürültü vardır, burada gürültü korkutmak için çıkarılır. Söz bir kavganın, bir alacak verecek meselesinin ya da bir mahalle tartışmasının anlatıldığı cümlelerde geçebilir.

Örnek Cümleler

  1. Kirayı geciktiren kiracısına kapıda cayırtı veren ev sahibi, bütün apartmanı merdivenlere topladı.
  2. Maç sonunda hakemin odasına dayanıp cayırtı veren kulüp yöneticisi, disiplin kuruluna sevk edildi.
  3. Bahçesine top kaçıran çocuklara cayırtı veren huysuz komşu, topu da geri vermedi.

Diğer Deyimler ve Atasözleri

Sıkça Sorulan Sorular

Höt demek de gözdağı vermek, korkutmak anlamına gelir; kalıp bir ünlemle kurulur. Cayırtı vermek ise gözdağını gürültüye bağlar: korkutma bağırıp çağırarak yapılır. İki kalıp korkutma amacında birleşir.

Zılgıt vermek, korkutmayı, çıkışmayı, azarlamayı ve gözdağı vermeyi birlikte anlatır; anlamı daha geniştir. Cayırtı vermek ise gözdağını gürültüyle vermeyi bildirir. Bir azar, ses yükseldikçe ve korkutmaya yöneldikçe cayırtıya dönüşebilir.

Bu atasözü, bağırıp çağırarak başkalarını korkutmak isteyen kimseden zarar gelmeyeceğini söyler. Cayırtı veren kişi de bağırarak gözdağı verir. Atasözü bu gözdağını önemsiz sayar; kalıp ise gözdağının kendisini anlatır ve sonucu hakkında bir yargıya varmaz.