Anlamı
şaka 'bu kadar az oturmaya mı geldin?' anlamında kullanılan bir söz.
Detaylı Açıklama
Bu söz, misafirin çok kısa oturmasını ya da gelir gelmez kalkacak gibi davranmasını hafif şaka ve sitem karışımı bir tonla eleştirmek için kullanılır. İçinde gerçek bir kırgınlık olmak zorunda değildir; daha çok 'biraz daha kalsaydın' demenin esprili bir yoludur. Bu yüzden ev ziyaretleri, akraba konuşmaları ve sıcak misafirlik ortamlarında doğal durur. Konuşan kişi misafirden memnundur ve onun hemen gitmesini istemiyordur. Sözün değeri, bu duyguyu doğrudan değil, şakalı bir yoldan göstermesindedir. Türkçedeki misafirperverlik tonu taşıyan küçük ama sıcak kalıplardan biridir. Aynı anda hem gönül alma hem de hafif takılma işlevi görür. Bu nedenle sert bir sitem değil, yakınlık belirten tatlı bir çıkış olarak duyulur.
Örnek Cümleler
- Kapıdan girip beş dakika sonra kalkınca ev sahibi gülerek 'ce demeye mi geldin?' dedi.
- Çayı yeni koymuşken ayağa kalkınca teyzem hemen 'ce demeye mi geldin?' diye takıldı.
- Misafirliği biraz uzat diye söylenmiş sıcak bir söz bu; 'ce demeye mi geldin?' derken kimse gerçekten kızmaz.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü içinde asıl olarak memnuniyet ve misafiri biraz daha yanında tutma isteği vardır. Sitem, şaka perdesinin arkasında yumuşar.
Aile ziyareti, komşu sohbeti, akraba buluşması ve sıcak ev ortamlarında daha doğal duyulur. Resmî ilişkilerde aynı etkiyi vermez.
Misafirin hemen kalkmasını istemeyen ev sahibinin içtenliğini gösterir. Böylece söz, Türkçedeki misafir ağırlama geleneğinin duygusal tonunu taşır.