Anlamı
zulme tahammül etmek:
'Hediye istemezler, fazla kıskanmazlar, cefaya katlanırlar, can sıkmazlar.' -P. Safa.
Detaylı Açıklama
Bu deyim, çekilen sıkıntıya, eziyete veya ağır şartlara ses çıkarmadan dayanmak anlamına gelir. Buradaki vurgu yalnızca zorluk görmekte değil, o zorluğa sabır göstererek katlanmaktadır. Bu yüzden söz, pasif bir acı çekmeden çok mecburiyet, sabır ve direnme hâlini anlatır. Aile hayatı, yoksulluk, sevda, iş yükü veya hastalık gibi alanlarda rahatça kullanılır. Bazen kişinin sevdiği bir şey için zorluğa razı olduğunu, bazen de elinden başka bir şey gelmediğini ima eder. Deyim, dayanmanın içindeki burukluğu görünür kılar. O nedenle hem fedakârlık hem de çaresizlik çağrışımı taşıyabilir. Kişinin kırılmadan ayakta kalmaya çalıştığı durumlar bu sözle daha net görünür. Sessiz sabrın yükünü taşır. Aynı zamanda insanın içine attığı yorgunluğu da hissettirir.
Örnek Cümleler
- Bir baktık ki çoktan cefaya katlanmış.
- Son olaylardan sonra adam resmen cefaya katlandı.
- Komşunun oğlu yine cefaya katlanmış, mahalle çalkalandı.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü söz sadece sıkıntı yaşamayı değil, o sıkıntıya rağmen dayanmayı anlatır. Katlanmak fiili bu yükün bilinçli biçimde taşındığını gösterir.
Çoğu kullanımda vardır ama bazen mecburiyet daha baskın olabilir. Yani söz hem gönüllü sabrı hem de zorunlu dayanmayı karşılayabilir.
Aile, sevda, yoksulluk, emek ve hastalık anlatılarında daha güçlü durur. Çünkü bu alanlarda dayanma duygusu daha görünürdür.