Deyim

Cenazeyi Kaldırmak Ne Demek?

Anlamı

1) ölüyü gömmek üzere götürmek; 2) ölüyü gömmek; 3) mec. ortada kalan bir işi bitirmek.

Detaylı Açıklama

Cenazeyi kaldırmak üç anlamda kullanılır. Birincisi ölüyü gömmek üzere götürmek, ikincisi ölüyü gömmektir. Üçüncüsü mecazdır: ortada kalan bir işi bitirmek. Mecaz anlamda iş, sürüncemede kalmış bir dava, yarım bırakılmış bir onarım ya da çözülmeyen bir anlaşmazlık olabilir. Ölüm anlamlarında kalıbın öznesi aile, komşular, bir dernek ya da belediye olabilir. Kalıp edilgen biçimde de kullanılır: cenaze öğle namazından sonra kaldırılacak. Hangi anlamın kastedildiği cümlenin konusundan kolayca anlaşılır. Ölüm anlamlarında kalıp bir anma ilanında, bir köy anlatısında ya da bir haberde geçebilir. Mecaz anlamın öznesi işi bitiren kişi ya da kurumdur. Mecaz anlamda konuşan, bitmesi gereken bir işin artık sona erdirildiğini anlatır.

Örnek Cümleler

  1. Cenaze namazından sonra komşular cenazeyi kaldırıp omuzlarında mezarlığa kadar taşıdı.
  2. Köyde ölen yaşlı adamın oğlu yurt dışından gelemeyince amcaları cenazeyi kaldırdı, mezarın başında dualar okundu.
  3. Yıllardır belediyede bekleyen yıkık binanın dosyasını yeni başkan ele aldı ve sonunda bu cenazeyi kaldırdı.

Diğer Deyimler ve Atasözleri

Sıkça Sorulan Sorular

Birinci anlamda cenaze gömülmek üzere bulunduğu yerden alınıp götürülür; anlatılan yola çıkış anıdır. İkinci anlamda ise ölünün gömülmesi, yani defin işinin kendisi anlatılır. Bir cümlede hangisinin kastedildiğini, götürmeyi mi gömmeyi mi öne çıkardığı belli eder.

Ortada kalan bir iş, gömülmeyi bekleyen bir cenazeye benzetilir; kimse ona el sürmedikçe olduğu yerde durur. Cenazeyi kaldırmak, bu bekleyen yükü sonunda yerine ulaştırmak gibi düşünülür. İşi bitiren kişi böylece bekleyen bir yükü ortadan kaldırmış olur.

Toprağa vermek yalnız ölüyü gömmeyi anlatır. Cenazeyi kaldırmak bu işi ikinci anlamında bildirir; ölüyü mezarlığa götürmeyi ve mecaz olarak bir işi bitirmeyi de kapsar. İki kalıbın ortak alanı, defin işinin kendisidir.