Anlamı
1) yaptığı bir kusur veya tedbirsizliğin zararına uğramak:
'Bu haylazlığının cezasını çeker.' -P. Safa. 2) hükmedilen cezayı bitirmek.
Detaylı Açıklama
Bu deyim, yaptığı bir yanlışın bedeline katlanmak, zararını görmek ya da hükmedilen cezayı tamamlamak anlamında kullanılır. Ceza çekmekten farklı olarak burada çoğu zaman daha kişisel bir sorumluluk vurgusu hissedilir. İnsan kendi davranışının sonucunu yaşıyordur. Bu yüzden hem ahlaki hem hukukî alanlarda doğal durur. Bazen 'hak ettiğini yaşadı' duygusu, bazen de yaptığı tedbirsizliğin acısını çekme anlamı öne çıkar. Deyim, kusur ile sonuç arasındaki bağı açık biçimde kurar. Kısa ama öğretici bir tonu vardır. Burada yanlış ile sonuç arasındaki bağ daha görünür ve daha kişiseldir. O yüzden ibret taşıyan cümlelerde de sıkça yer bulur. Kişisel bedeli büyütür. Sonuç sahibini bulur. Açıkça. Netçe.
Örnek Cümleler
- Patron toplantıda "cezasını çekmek" diye sitem etti.
- Haberi duyunca herkes cezasını çekti.
- Arkadaşları bu durumu "cezasını çekmek" diye tarif etti.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü sonuç doğrudan kişinin yaptığı davranışa bağlanır. Böylece başkasının değil, kendi fiilinin yükünü taşıdığı vurgulanır.
Ceza çekmek daha genel bir bedel ödeme hâlidir. Cezasını çekmek ise belirli bir kusurun ya da hükmün sonucunu yaşama duygusunu daha açık verir.
Çünkü yanlış ile sonuç arasında doğrudan bağ kurar. Bu da sözü ibret veren bir kalıba dönüştürür.