Anlamı
hak ettiği kötü sona uğramak:
'Hasretten lime lime olmuş zavallı kalbinle oynayanlar cezalarını buldular.' -H. E. Adıvar.
Detaylı Açıklama
Bu deyim, yaptığı kötülüğün, haksızlığın ya da yanlış davranışın sonunda kişiye geri dönmesi ve hak ettiği kötü sonuca uğraması anlamında kullanılır. İçinde güçlü bir adalet duygusu vardır. Olayı anlatan kişi çoğu zaman 'hak yerini buldu' hissi taşır. Bu yüzden söz, doğrudan hukukî cezadan çok hayatın kişiye verdiği karşılığı anlatabilir. Bazen ilahi adalet, bazen toplumsal karşılık, bazen de davranışın doğal sonucu kastedilir. Deyimin etkisi, geç kalmış ama kaçınılmaz görülen hesabı duyurmasından gelir. Kötülüğün karşılıksız kalmayacağı düşüncesini besler. İnsanların içindeki geç gelen adalet arzusunu tatmin eden bir yönü vardır. Bu yüzden anlatıda rahatlama hissi de doğurabilir. Hesabın kapanmasını hissettirir. İç ferahlığı bırakır.
Örnek Cümleler
- Patron toplantıda "cezasını bulmak" diye sitem etti.
- Annem telefonda "cezasını bulmak" diye yakındı.
- Esnaf bu duruma çoktan "cezasını bulmak" demeye başlamıştı.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Buradaki adalet her zaman resmî mahkeme anlamına gelmez. Bazen hayatın, bazen toplumun, bazen de vicdanın karşılığı olarak düşünülür.
Çünkü uzun süre süren bir yanlışın sonunda hesabının görüldüğü hissini taşır. Bu da dinleyende tatmin duygusu yaratabilir.
Haksızlık, kötülük, kibir ve fırsatçılığın sonunda geri teptiği hikâyelerde daha sık kullanılır. Bu deyim, yaptığı kötülüğün, haksızlığın ya da yanlış davranışın sonunda kişiye geri dönmesi ve hak ettiği kötü sonuca uğraması anlamında kullanılır.