Atasözü

Çiftçiye Yağmur, Yolcuya Kurak; Cümlenin Muradını Verecek Hak Ne Demek?

Anlamı

kullar Tanrı’dan kendilerine gerekli olan şeyleri dilerler, bu dilekleri kabul edecek olan Tanrı’dır.

Detaylı Açıklama

Çiftçiye yağmur, yolcuya kurak; cümlenin muradını verecek Hak atasözü, kulların Tanrıdan kendilerine gerekli olan şeyleri dilediğini söyler. Bu dilekleri kabul edecek olan da Tanrıdır. Atasözünün ilk yarısı iki insanı yan yana koyar: tarlası için gökten su bekleyen çiftçi ile yolunun açık olmasını isteyen yolcu. Her kişi kendi işine yarayanı diler. Atasözü dilekleri yargılamaz; yalnız hepsini dinleyecek olanı anar. Söz bir hava değişikliği beklenirken, bir hasat öncesinde ya da bir yolculuğa çıkılırken akla gelebilir. Bir ailede herkesin başka bir şey istediği bir günde de söylenebilir. Atasözünün iki yarısı noktalı virgülle ayrılır; ilki örneği, ikincisi yargıyı verir. Kurak sözcüğü burada yağışsız, kuru hava anlamındadır. Konuşan, sonucu kendi elinde olmayan bir bekleyişi bu sözle karşılar.

Örnek Cümleler

  1. Köylüler yağmur duası ederken yayla yolunda kalan şoförler güneş bekliyordu; çiftçiye yağmur, yolcuya kurak, cümlenin muradını verecek Hak.
  2. Kardeşim düğünü için güneş, babam bahçesi için yağmur istiyordu; çiftçiye yağmur, yolcuya kurak, cümlenin muradını verecek Hak.
  3. Çiftçiye yağmur, yolcuya kurak, cümlenin muradını verecek Hak: sınava girecek kız da, nöbetteki hemşire de o gece kendi dileği için dua etti.

Diğer Atasözleri ve Deyimler

Sıkça Sorulan Sorular

Cümle burada bugünkü dil bilgisi anlamında değil, bütün, hepsi anlamındadır. Hak, Tanrının adlarından biridir; murat da dilek, istek demektir. Sözün ikinci yarısı böylece herkesin dileğini Tanrının vereceğini anlatır.

Yağmur ile kuru hava birbirine terstir, ama atasözü ikisini de bir dilek olarak sıralar. Hangisinin gerçekleşeceğine karar veren insan değil, Tanrıdır. İsteklerin çatışması atasözünde bir sorun olarak görülmez.

Bu atasözü, yağmurdan yararlanacakların sayısının zarar göreceklerden fazla olduğunu, yeter ki yağmurun yağmasını söyler. İki söz de aynı havanın kimine yarar, kimine zarar verdiğini anar. Kerpiççi atasözü çoğunluğun yararını seçer; öteki kararı Tanrıya bırakır.