Anlamı
herhangi bir biçimde yararlanılabilecek bir malın olması iyidir, çifte gelmeyen öküzü satabilir, iş yapmaktan kaçınan oğlunu eğitebilirsin.
Detaylı Açıklama
Bu atasözü, herhangi bir biçimde işe yarayabilecek bir mala ya da kişiye sahip olmanın yine de değerli olduğunu anlatır. Çifte gelmeyen öküz satılabilir, işe gitmeyen oğul eğitilebilir; yani elde olan bütünüyle umutsuz değildir. Atasözünün gücü, faydasız görünen şeyde bile dönüşme ve değerlendirilme ihtimali bulmasından gelir. Bu yönüyle karamsarlığı kırar. İnsan elindekini tümden çöpe atmak yerine nasıl değerlendireceğini düşünmelidir. Söz, imkânı bütünüyle sıfırlamayan pratik bir hayat bilgisi taşır. Buradaki halk aklı, kusurlu olanı bile bütünüyle kayıp saymaz. Önce eldekinin hangi yolla işe yarar hâle gelebileceğine bakar. Bu da atasözünü umut kırmayan ama gerçekçi bir öğüt hâline getirir. Böylece eldekinin kıymetini bilmek de öğüdün bir parçasına dönüşür.
Örnek Cümleler
- Babası umutsuzluğa kapılınca dedesi 'çifte gelmeyen öküz olsun, işe gitmeyen oğlun' diye teselli verdi.
- Delikanlı tembeldi ama annesi yine de 'çifte gelmeyen öküz olsun, işe gitmeyen oğlun' diyerek ondan umudu kesmedi.
- Eski traktör çalışmasa bile usta gülüp 'çifte gelmeyen öküz olsun, işe gitmeyen oğlun' dedi.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
Tamamen umutsuzluğa düşmek yerine eldekinin başka bir yoldan değerlendirilebileceği bakışını önerir. Önce eldekinin hangi yolla işe yarar hâle gelebileceğine bakar.
Çünkü hayatı ideal üzerinden değil, eldeki imkânı nasıl kullanabileceğin üzerinden değerlendirir. Söz, imkânı bütünüyle sıfırlamayan pratik bir hayat bilgisi taşır.
Evet. Fayda az da olsa, elde olanın tümden kayıp sayılmaması gerektiğini söyleyerek teselli verir. Bu atasözü, herhangi bir biçimde işe yarayabilecek bir mala ya da kişiye sahip olmanın yine de değerli olduğunu anlatır.