Deyim

Çifte Koşmak Ne Demek?

Anlamı

çift koşmak:
'Harmanı biz dövelim, öküzleri biz çifte koşalım, tarlayı biz sürelim, siz yukarıda aşık atın.' -S. F. Abasıyanık.

Detaylı Açıklama

Çifte koşmak, sözlükte çift koşmak maddesine gönderilir: hayvanları sabana ya da pulluğa koşmak. Burada çift sözcüğü yönelme ekiyle kullanılır; hayvan çifte, yani sabanı çeken koşuma bağlanır. Koşulan hayvanlar belirtme ekiyle anılabilir: öküzleri çifte koşmak. Sabanı çekecek güçteki her hayvan çifte koşulabilir; öküzün yanında mandalar ve atlar da bu işte görülür. Kalıp tarla sürmenin hazırlığını adlandırır; ardından toprağın sürülmesi gelir. Söz bir köyün sabahını, bir ailenin iş bölümünü ya da bir ekim mevsimini anlatırken yer alabilir. Köylülerin emeğini dile getiren bir sitemde de görülebilir. Hayvanları koşan bir çiftçi, onun çocuğu ya da bir ırgat olabilir. Kalıp, hayvan gücüyle yapılan tarıma aittir. Edilgen biçimi de kurulur: öküzler çifte koşuldu.

Örnek Cümleler

  1. Bahar gelince Hasan Dayı, kışı ahırda geçiren iki öküzünü sabah erkenden çifte koştu.
  2. Tarlayı sürmek isteyen gençler, inatçı mandayı çifte koşmak için yarım saat uğraştı.
  3. Traktörü bozulan köylü, komşusundan iki at ödünç alıp onları çifte koştu ve tarlayı sürdü.

Diğer Deyimler ve Atasözleri

Sıkça Sorulan Sorular

Tanıkta konuşanlar emekçilerdir: harmanı biz dövelim, öküzleri biz çifte koşalım, tarlayı biz sürelim, siz yukarıda aşık atın. Kalıp, köylülerin üstlendiği ağır işlerin sıralamasında yer alır. Cümle, işi yapanlar ile yukarıda eğlenenler arasındaki ayrılığı sitemle dile getirir.

Anlam farkı yoktur; sözlük çifte koşmayı çift koşmak maddesine gönderir. Ayrım dil bilgisindedir: çift koşmakta çift sözcüğü yalın, çifte koşmakta yönelme ekiyle kullanılır. İkinci kuruluşta hayvanlar belirtme ekiyle anılabilir.

Bu atasözü, iki kişiyle yapılması gereken bir işi tek kişiyle yapmaya kalkışmanın yanlış olduğunu söyler. Sabana koşulan hayvanlar da bir çift oluşturur. Atasözü bu tarla görüntüsünü insanların iş birliğine taşır.