Anlamı
toplu olarak bulunan insanların her biri bir yana dağılmak:
'Çocuklar çil yavrusu gibi dağıldılar, biz de baştaki boş çadıra gittik.' -O. C. Kaygılı.
Detaylı Açıklama
Bu deyim, toplu hâlde bulunan insanların bir anda her biri bir yana dağılmasını anlatır. Çil yavrularının ürkek ve hızlı dağılma görüntüsü, kalabalığın aniden çözülmesini çok canlı verir. Bu yüzden çocukların, kalabalıkların, öğrencilerin ya da paniğe kapılmış grupların dağılışını anlatırken çok etkili durur. Deyimin gücü, dağılmayı tek tek değil, topluca ve hareketli biçimde göstermesinden gelir. Sessiz bir ayrılış değil, ani bir çözülme vardır. Bu da sözü hem görsel hem hareketli kılar. Bir düzensizlik, korku ya da çağrı karşısında topluluğun bir anda dağılması bu benzetmeyle çok güçlü biçimde canlanır. Bu nedenle panik ve hareket anlatımında sık başvurulan bir halk ifadesidir. Kısa ama sahneli yapısı sayesinde kalabalığın çözülüşünü göz önünde hemen canlandırır.
Örnek Cümleler
- Son olaylardan sonra adam resmen çil yavrusu gibi dağıldı.
- Patronun dediklerini duyunca çil yavrusu gibi dağıldı.
- Komşunun oğlu yine çil yavrusu gibi dağılmış, mahalle çalkalandı.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü topluluğun ani ve dağınık hareketini küçük hayvanların ürkek kaçışı üzerinden gösterir. Çil yavrularının ürkek ve hızlı dağılma görüntüsü, kalabalığın aniden çözülmesini çok canlı verir.
Çocuklar, öğrenciler, paniğe kapılan kalabalıklar ve bir anda çözülüp dağılan gruplar için kullanılır. Bu deyim, toplu hâlde bulunan insanların bir anda her biri bir yana dağılmasını anlatır.
Ani hareket, dağılma ve kontrol kaybı duygusudur. Kalabalık bir anda çözülür. Bu yüzden çocukların, kalabalıkların, öğrencilerin ya da paniğe kapılmış grupların dağılışını anlatırken çok etkili durur.