Deyim

Çil Yavrusu gibi Dağılmak Ne Demek?

Anlamı

toplu olarak bulunan insanların her biri bir yana dağılmak:
'Çocuklar çil yavrusu gibi dağıldılar, biz de baştaki boş çadıra gittik.' -O. C. Kaygılı.

Detaylı Açıklama

Çil yavrusu gibi dağılmak, toplu olarak bulunan insanların her birinin bir yana dağılmasıdır. Kalıbın öznesi bir topluluktur: çocuklar, yolcular, öğrenciler, bir grup arkadaş. Topluluk dağılırken kimse ötekini beklemez; herkes kendi yönüne gider. Dağılmanın sebebi bir korku, bir zil sesi, bir yağmur ya da yalnızca oyunun bitmesi olabilir. Kalıp bir hızı ve bir dağınıklığı birlikte anlatır. Söz bir okul bahçesini, bir pazar yerini, bir mahalle sokağını ya da bir tarlayı anlatırken geçebilir. Tek bir kişi için kurulmaz; dağılabilmek için önce bir arada olmak gerekir. Dağılan topluluk sonra yeniden toplanabilir; kalıp yalnız dağılış anını anlatır. Topluluğu dağıtan biri varsa cümle ettirgen kurulabilir: çocukları çil yavrusu gibi dağıttı.

Örnek Cümleler

  1. Öğle tatili zili çalınca bahçede bekleyen öğrenciler çil yavrusu gibi dağıldı.
  2. Bekçinin düdüğünü duyan çocuklar, elma topladıkları bahçeden çil yavrusu gibi dağıldılar.
  3. Sağanak başlayınca meydanda konseri izleyen kalabalık çil yavrusu gibi dağıldı, meydan bir anda boşaldı.

Diğer Deyimler ve Atasözleri

Sıkça Sorulan Sorular

Tanıkta dağılan çocuklardır: Çocuklar çil yavrusu gibi dağıldılar, biz de baştaki boş çadıra gittik. Çocuklar her biri bir yana giderken anlatıcı ve yanındakiler bir araya gelip başka bir yere yönelir. Cümle, dağılanlarla dağılmayanları yan yana gösterir.

Çil bir yaban kuşunun adıdır. Benzetme, bir arada duran kuş yavrularının birdenbire her biri bir yana kaçışmasını gözde canlandırır. İnsan topluluğunun dağılışı bu küçük ve çevik yavruların dağılışına benzetilir.

Atasözüne göre halk, kendisine önderlik edecek kişinin çevresinde toplanır. Deyim ise tersini, bir topluluğun her yana dağılmasını anlatır. İki söz, bir arada durma ile dağılma arasındaki karşıtlığı iki ayrı hayvan görüntüsüyle verir.