Anlamı
halk, kendisine önderlik edecek kişinin çevresinde toplanır.
Detaylı Açıklama
Arı bey olan kovana üşer atasözü, halkın kendisine önderlik edecek kişinin çevresinde toplanacağını anlatır. Bey, kovandaki ana arıdır; arılar onun bulunduğu kovana üşüşür ve orada çalışır. Söz bu gözlemi topluluk hayatına uygular: güvenilir, yol gösteren ve sözü tutulan bir kişi varsa insanlar onun etrafında birleşir. Kalıp seçim zamanlarında, iş kurulurken, dernek ve köy işleri konuşulurken söylenebilir. İçinde hem övgü hem de beklenti vardır: önderlik edecek kişiye sorumluluk yüklenmiş olur. Önderin nasıl seçildiği ya da nasıl işbaşına geldiği sözde yer almaz; anlatılan, insanların ona yönelmesidir. Başsız kalan bir topluluğun ne olacağı ise sözde söylenmez; bunu çobansız koyunu kurt kapar gibi başka atasözleri anlatır.
Örnek Cümleler
- Sözü geçen biri başa geçince herkes çevresinde toplandı; arı bey olan kovana üşer.
- Dernek yıllardır dağınıktı, güvenilir bir başkan gelince toparlandı; arı bey olan kovana üşer.
- Köyde iş bilen bir muhtar çıkınca gençler de dönmeye başladı; arı bey olan kovana üşer.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
Arıcılıktan. Söz şart yapısıyla kurulur: bey olan kovana denir, olmayana değil. Sıfat-fiil koşulu doğrudan cümleye yerleştirir; önder yoksa hüküm de işlemez. Beysiz kovan sözün dışında kalır; hüküm yalnız birinciye bakar.
Bir yere doluşup toplanmayı. Arılar kovanın çevresine hep birlikte gelir ve orada kalır; söz insanların önderin çevresinde toplanmasını bu görüntüyle anlatır. Toplanmanın nasıl sağlandığı söylenmez; anlatılan, toplanmanın kendisidir.
Bir topluluğun başsız kaldığı ya da yeni bir baş seçildiği her yerde. Söz iki tarafı birden anar: önderi över, ona duyulan ihtiyacı da açığa vurur. Bu yüzden tek yanlı bir övgü sayılmaz.