Anlamı
içilen içkinin etkisini azaltmak veya artırmak amacıyla bir şey içmek.
Detaylı Açıklama
Cila çekmek, içilen içkinin etkisini azaltmak ya da artırmak amacıyla bir şey içmektir. Kalıp iki ters amacı bir arada barındırır. Kişi sarhoşluğu hafifletmek için bir şey içebilir; aynı kalıpla, içkinin etkisini koyulaştırmak için içilen bir kadeh de anlatılır. İçilen şey bir kahve, bir ayran ya da başka bir içki olabilir; tanım onu belirtmez. Söz bir meyhane masasında, bir düğün sonrasında ya da bir eve dönüş yolunda geçebilir. Kalıbın öznesi içen kişidir; içilen şey araç ekiyle anılır: bir kahveyle cila çekti. Hangi amacın güdüldüğü cümlenin gidişinden anlaşılır: eve gitmeden bir kahveyle cila çektik. Sofradan ayılarak kalkmak isteyen biri de, keyfini sürdürmek isteyen biri de bu kalıbı ters amaçlarla kullanabilir. Önceden bir içki içilmiş olması kalıbın koşuludur.
Örnek Cümleler
- Rakı sofrasından kalkan Hakan, sabah erkenden toplantısı olduğu için yatmadan önce bir sade kahveyle cila çekti.
- Biranın etkisini yetersiz bulan arkadaşlar, gece yarısı birer kadeh konyakla cila çekmeye karar verdi.
- Düğünden çakırkeyif dönen dayısı, sabahki işini düşünerek eve varmadan ayranla cila çekti.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Cila, bir yüzeyin üstüne son kat olarak sürülen parlatıcıdır. Kalıpta içilen içkinin üstüne içilen şey, bu son kata benzetilir. Bir işi tamamlayan ya da düzelten son dokunuş görüntüsü, içkiyle ilgili bir alışkanlığa taşınır.
Kafa cilalamak, teklifsiz bir dille düpedüz içki içmeyi anlatır. Cila çekmek ise önceden içilmiş bir içkiye bağlıdır; içilen şey o içkinin bıraktığı etkiye yöneliktir. Biri içmenin kendisini, öteki içkinin ardından gelen ikinci adımı anlatır.
Atasözüne göre sarhoş insan kendini denetleyemez ve delinin yapmayacağı şeyleri yapar. Etkiyi azaltmak için cila çeken biri, bu denetimi biraz olsun geri kazanmaya çalışır. Atasözü sarhoşluğun tehlikesini, deyim ise bu amaçla yapılan bir davranışı da anlatabilir.