Anlamı
bozulmak, doğru ve uygun yolundan ayrılmak.
Detaylı Açıklama
Bu deyim, bir işin, düzenin ya da şeyin bozulması, ölçüsünü kaybetmesi ve doğru yolundan çıkması anlamında kullanılır. Burada yalnız fiziksel bozulma yoktur; düzenin tadı, kıvamı ve yerindeliği de kaybolmuştur. Bu yüzden toplantıdan eğlenceye, ilişkiden yiyeceğe kadar çok farklı alanlarda kullanılabilir. Deyimin etkisi, bir şeyin artık toparlanması zor bir biçimde yolundan çıktığını hissettirmesinden gelir. Kararında giden süreç bozulmuş, ayar kaçmıştır. Günlük dilde hem somut hem soyut bozulmaları anlatan güçlü bir kalıptır. Söz özellikle başta düzgün giden ama sonradan laubaliliğe, ihmale ya da aşırılığa kurban edilen durumlarda güçlü çalışır. Böylece bozulmanın yavaş değil, belirgin ve fark edilir bir noktaya ulaştığını anlatır. Kararın ve ölçünün kaybolduğu hâlleri özetlemek için çok pratiktir.
Örnek Cümleler
- Mahalleli onun halini "cılkı çıkmak" diye tarif ediyordu.
- Patron toplantıda "cılkı çıkmak" diye sitem etti.
- Babası olayı duyunca "cılkı çıkmak" deyimini kullandı.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü bozulmayı yalnız sonuçta değil, gidişattaki ayar kaybında da gösterir. Karar kaçınca cılkı çıkmış olur.
Şaka, konuşma, etkinlik, düzen ve tekrar edilen davranışların tadını kaçırdığı durumlarda daha sık kullanılır. Söz özellikle başta düzgün giden ama sonradan laubaliliğe, ihmale ya da aşırılığa kurban edilen durumlarda güçlü çalışır.
Cılk çıkmak başlangıçtan kusurlu sonucu anlatabilir. Cılkı çıkmak ise zamanla bozulan ve yolundan çıkan bir süreci daha iyi anlatır.