Anlamı
son derece kızmak, öfkelenmek:
'O mirasın ağırlığı altında ezilip susacaklarına, bir de ülkemizde insan haklarının avukatı kesilmiyorlar mı cin ifrit oluyorum.' -A. İlhan.
Detaylı Açıklama
Cin ifrit olmak, son derece kızmak, öfkelenmektir; kalıbın cin ifrit kesilmek biçimi de vardır. Kalıp öfkenin en yüksek derecesini anlatır: kişi kendini tutamayacak kadar kızgındır. Öfkeye yol açan bir haksızlık, bir yalan, bir ikiyüzlülük ya da bir ihmal olabilir. Söz konuşanın kendi öfkesini anlatmasına da elverişlidir: bunu duyunca cin ifrit oldum. Kesilmek fiiliyle kurulan biçim, kişinin birden başka bir varlığa dönüşmüş gibi görünmesini vurgular. Kalıp bir evde, bir iş yerinde, bir trafik kuyruğunda ya da bir haber karşısında duyulan öfkeyi anlatabilir. Öfkelenilen şey yönelme ekiyle belirtilebilir: bu ihmale cin ifrit oldu. Kalıbın kendisi bir abartı taşır; konuşan öfkesini büyüterek anlatır.
Örnek Cümleler
- Haftalardır onardığı bisikletini kardeşinin kırdığını gören Emre cin ifrit oldu.
- Sınavdan önce soruların sızdırıldığını öğrenen öğretmen, okul müdürüne cin ifrit kesilmiş hâlde geldi.
- Kargonun üçüncü kez yanlış adrese gittiğini öğrenen Zeynep, telefonda cin ifrit oldu.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Tanıkta konuşan, bir mirasın ağırlığı altında susmaları gerekenlerin insan haklarının avukatı kesilmesine öfkelenir: … insan haklarının avukatı kesilmiyorlar mı cin ifrit oluyorum. Öfke, konuşanın tutarsız bulduğu bir tutuma yöneliktir. Cümlede iki ayrı kalıp yan yana kullanılır: avukatı kesilmek ve cin ifrit olmak.
Cin damarına basmakta eylem, karşısındakini sinirlendiren kişinindir; söylenen söz öfkeyi tetikler. Cin ifrit olmak ise öfkelenen kişinin hâlini anlatır. Birinin cin damarına basılırsa o kişi cin ifrit olabilir.
Atasözüne göre öfkeye kapılınca bağırıp çağırmak insanı rahatlatır. Cin ifrit olmuş biri, öfkesini bağırarak dışa vurduğunda bu rahatlamayı yaşayabilir. Atasözü öfkenin dışa vurulmasının verdiği rahatlamayı anlatır; deyim öfkenin kendisini.