Deyim

Çıngırağı Çekmek Ne Demek?

Anlamı

argo ölmek.

Detaylı Açıklama

Çıngırağı çekmek, argoda ölmektir. Argo etiketi, kalıbın kaba ve resmî olmayan bir dile ait olduğunu gösterir. Bir yas ortamında ya da saygıyla anılan birinin ölümü konuşulurken yadırganır; konuşanın ölene karşı mesafesini ya da umursamazlığını sezdirebilir. Kalıp bir argo konuşmada, bir mizah yazısında ya da sert bir karakterin ağzında geçebilir. Kişi kendi ölümünü de bu sözle, şaka yollu anlatabilir: ben çıngırağı çekince evi sen alırsın. Söz bir tehdidin parçası olarak da kullanılabilir: bir daha karşıma çıkarsan çıngırağı çekersin. Kalıbın öznesi ölen kişidir; ölümün sebebi cümlede ayrıca söylenir. Söz, bir ölüm haberini kabaca aktaran bir dedikoduda da yer alabilir. Gündelik ve resmî olmayan bir ortamın dilidir.

Örnek Cümleler

  1. Mahallenin huysuz tefecisi geçen kış çıngırağı çekince borçlular derin bir nefes aldı.
  2. Yaşlı balıkçı torunlarına, ben çıngırağı çekince tekneyi satmayın, diye takılıyordu.
  3. Filmdeki çete reisi, ihbarcının çıngırağı çektiğini duyunca bir kahkaha attı.

Diğer Deyimler ve Atasözleri

Sıkça Sorulan Sorular

Çıngırak, sallandıkça ya da çekildikçe ses çıkaran küçük bir zildir. Kalıp ölümü bir zilin çekilmesi görüntüsüyle, onu hafife alarak anlatır. Görüntü, bir şeyin bitişini bir ses işaretiyle duyurmayı çağrıştırabilir.

Mortoyu çekmek de ölmek anlamına gelir ve aynı çekmek fiiliyle kurulur. Çıngırağı çekmek ise argo etiketiyle verilir. Anlamca örtüşen iki kalıp, ölümden saygısızca söz eden bir dilin parçası olarak yan yana durur.

Atasözüne göre her eve gelin girmeyebilir ama ölüm kesinlikle girer. Çıngırağı çekmek de bu kaçınılmaz sonu anlatır. Atasözü ölümü ağırbaşlı bir gerçek olarak anar; deyim aynı sonu kaba bir şakaya dönüştürür.