Deyim

Cini Tutmak Ne Demek?

Anlamı

çok sinirlenmek.

Detaylı Açıklama

Cini tutmak, çok sinirlenmektir. Kalıpta kişinin sinirleri bir anda ya da birikerek kabarır ve kendini tutamayacak hâle gelir. Kalıp bir kişinin sinirlenişini, sanki içindeki bir güç onu ele geçirmiş gibi anlatır. Sinirlenmeye yol açan bir aksilik, bir laf, bir ısrar ya da bir haksızlık olabilir. Söz konuşanın kendi hâlini anlatırken de kullanılır: o sesi duyunca cinim tuttu. Kalıp bir evi, bir iş yerini, bir yolculuğu ya da bir oyunu anlatırken geçebilir. Cini tutan kişi bağırabilir, bir yeri terk edebilir ya da susup içine atabilir; tanım tepkinin biçimini söylemez. Sinirlenen bir satıcı, bir komşu ya da maç izleyen bir dede olabilir. Tanımdaki çok sözü, sinirin hafif bir kızgınlık olmadığını, derin bir öfke olduğunu gösterir.

Örnek Cümleler

  1. Üç kez açıklamasına rağmen aynı soruyu soran müşteriye satıcının cini tuttu.
  2. Gece yarısı üst kattan gelen matkap sesini duyunca Ahmet'in cini tuttu ve merdivenleri ikişer ikişer çıktı.
  3. Takımının kalecisi kolay bir topu kaçırınca dedemin cini tuttu, televizyonu kapatıp odadan çıktı.

Diğer Deyimler ve Atasözleri

Sıkça Sorulan Sorular

Tepesi atmak, birdenbire öfkeye kapılmaktır; tanımında birdenbire sözü vardır. Cini tutmanın tanımı ise yalnızca çok sinirlenmeyi söyler; sinirin nasıl geldiğini belirtmez. Ani bir öfkelenme iki kalıpla da anlatılabilir.

Kalıpta değişen, cin sözünün iyelik ekidir: cinim tuttu, cinin tuttu, cini tuttu. Fiil ise üçüncü kişi biçiminde kalır, çünkü dil bilgisi öznesi cin sözüdür. Sinirlenen kişi, iyelik ekinin gösterdiği kişidir.

Atasözüne göre öfkeli, sert kişinin zararı önce kendisinedir. Cini tutup televizyonu kapatan ya da kapıyı çarpan kişi, öfkesinin bedelini kendisi ödeyebilir. Atasözü öfkenin bedelini, deyim sinirlenişin kendisini anlatır.