Deyim

Cinnet Getirmek Ne Demek?

Anlamı

bir an için delilik belirtisi göstermek:
'Ayol, duydunuz mu? Fahim Bey cinnet getirmiş.' -A. Ş. Hisar.

Detaylı Açıklama

Cinnet getirmek, bir an için delilik belirtisi göstermektir. Kalıbın ağırlığı bir an için sözündedir: kişi sürekli bir delilik içinde değildir, kısa bir süre akıl dışı davranır. Bu davranış bir bağırış, bir eşya fırlatma, bir anlamsız koşuşturma ya da tutarsız sözler olabilir. Kalıp bir dedikoduda, bir aile anlatısında ya da bir romanda geçebilir. Çevredekiler bu ani davranışı şaşkınlıkla karşılar ve birbirine aktarır. Söz bir olayı haber verir gibi kurulabilir: duydunuz mu, falanca cinnet getirmiş. Davranışın sebebi bir öfke, bir korku ya da bir acı olabilir; tanım bunu söylemez. Belirti sözü, görünen davranışı anlatır; kişinin gerçekten aklını yitirip yitirmediği bilinmeyebilir. Davranış geçtikten sonra kişi sakinleşebilir, hatta utanabilir.

Örnek Cümleler

  1. Kayınvalidesiyle tartışan Rıza Bey bir an cinnet getirip tabakları yere fırlattı, sonra utançla oturdu.
  2. Bütün gece uyumayan yorgun nöbetçi, sabaha karşı bir an cinnet getirip koridorda bağırarak koştu.
  3. Konakta herkes, sakin bilinen kâhyanın bahçede bir an cinnet getirdiğini fısıldıyordu.

Diğer Deyimler ve Atasözleri

Sıkça Sorulan Sorular

Tanıkta haber bir şaşkınlık ünlemiyle verilir: Ayol, duydunuz mu? Fahim Bey cinnet getirmiş. Öğrenilen geçmiş zaman, olayın başkasından duyulduğunu gösterir. Cümle, kalıbın bir dedikodu havası içinde aktarılmaya elverişli olduğunu sezdirir.

Cinnet geçirmek, delirmek, aklını kaçırmaktır; tanımı bir süreyi sınırlamaz. Cinnet getirmek ise bir an için delilik belirtisi göstermektir; kısa süre ve görünen belirti tanımın içindedir. Bir öfke anında tabak kıran biri için cinnet getirmek, haftalarca kimseyi tanımayan biri için cinnet geçirmek düşünülür.

Bu söz, dengesiz kimselerden uzak durmak gerektiğini öğütler. Cinnet getiren birinin yanındakiler de o anda ondan uzaklaşmak isteyebilir. Atasözü dengesiz davranış karşısındaki ihtiyatı, deyim o davranışın kendisini anlatır.