Anlamı
bir sıra veya çizgi üzerine getirmek.
Detaylı Açıklama
Çırpıya getirmek, bir şeyi bir sıra ya da bir çizgi üzerine getirmektir. Sıraya getirilen tuğlalar, kalaslar, fidanlar, sandalyeler ya da insanlar olabilir. Kalıp bir düzeni kurmayı anlatır; dağınık ya da eğri duran şeyler düzgün bir sıraya girer. İş bir ustanın, bir öğretmenin, bir komutanın ya da bir bahçıvanın elinde olabilir. Söz bir yapı işinde, bir tören hazırlığında ya da bir dikim sırasında geçebilir. Kalıp yalnız sıraya ya da çizgiye getirmeyi anlatır; sıralananların sayısını ya da düzenin ne kadar sürdüğünü söylemez. Edilgen biçimi de kurulabilir: sandalyeler çırpıya getirildi. Çizgiyi veren bir ip, bir duvar, bir yol kenarı ya da gözle kestirilen bir hat olabilir. Düzen bir kez kurulur; bozulursa yeniden çırpıya getirmek gerekebilir.
Örnek Cümleler
- Bahçıvan, fidan çukurlarını kazıklarla çırpıya getirdi; sıra bir uçtan öbürüne dümdüz uzandı.
- Öğretmen, tören öncesinde bahçeye dağılan öğrencileri çırpıya getirip bayrağın karşısına dizdi.
- Usta, duvarın ilk sırasındaki taşları gerdiği ipe göre çırpıya getirdi.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çırpı, boyalı ve gerili bir iple yüzeye çizgi çekme işini de anlatır; çırpı vurmak bu işin adıdır. Çırpıya getirmek, şeyleri böyle bir çizginin gösterdiği tek hat üzerine dizmektir. Sözcük böylece kalıba düz bir hizanın görüntüsünü katar.
Sıraya koymak, şeyleri düzenlemeyi, bir sıra içine almayı anlatır; bu sıra bir öncelik sırası da olabilir. Çırpıya getirmek ise şeyleri bir sıra ya da çizgi üzerinde, aynı hatta toplamayı anlatır. Birinde düzen, ötekinde hiza öne çıkar.
Karıştırılabilir, ama anlamları farklıdır. Hizaya getirmek, birinin davranışlarını düzeltmek, onu yola getirmektir. Çırpıya getirmek ise somut bir sıra ya da çizgi kurmayı anlatır; bir davranışı düzeltme anlamı taşımaz.