Anlamı
hedefi yüksek belirlemek.
Detaylı Açıklama
Çıtayı yükseltmek, hedefi yüksek belirlemektir. Kişi ya da bir topluluk, ulaşmak istediği yeri öncekinden daha yukarıya koyar. Hedef bir sınav puanı, bir satış rakamı, bir sporcunun derecesi ya da bir eserin niteliği olabilir. Çıtayı yükselten bir öğrenci, bir öğretmen, bir yönetici, bir sanatçı ya da bir kulüp olabilir. Kalıp kişinin kendine koyduğu hedef için de, başkalarından beklenen düzey için de kurulabilir: öğretmen bu yıl çıtayı yükseltti. Söz bir övgü taşıyabilir; çıtayı yükselten kişi kendinden çok şey beklemektedir. Bir yakınma da taşıyabilir: çıta o kadar yükseldi ki kimse ulaşamıyor. Kalıp yalnız hedefin belirlenmesini anlatır; hedefe ulaşılıp ulaşılmadığını söylemez. Bir başarının ardından yeni bir hedef konurken de söylenebilir.
Örnek Cümleler
- Geçen yıl bölge birincisi olan yüzücü, bu sezon çıtayı yükseltip ulusal rekoru hedef aldı.
- Yeni gelen kimya öğretmeni çıtayı yükseltti; artık yalnız formülü ezberleyen öğrenciler sınıfı geçemiyordu.
- İlk romanı beklenmedik bir ilgi gören yazar, ikinci kitabında çıtayı yükseltmek için üç yıl çalıştı.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çıta, atlama yarışmalarında sporcunun üstünden atladığı yatay çubuktur. Çubuk her yükseltildiğinde atlayış biraz daha güçleşir. Kalıp bu görüntüyü hayattaki hedeflere taşır: ulaşılacak yer yukarı alınınca ona varmak da zorlaşır.
Hedef gütmek, bir şeyi asıl amaç olarak belirlemektir; tanımı hedefin düzeyinden söz etmez. Öteki kalıpta ise düzey öne çıkar: konan hedef yüksektir. Geçen yılki derecesinin çok üstüne nişan alan bir kulüp, hem bir hedef gütmüş hem çıtayı yükseltmiş olur.
Bu atasözü, en yüksek mevkiye yavaş yavaş yükselerek çıkıldığını söyler. Çıtayı yükselten kişi ise hedefini yukarıya koyar ama oraya nasıl varacağını kalıp söylemez. Atasözü yükselmenin yolunu, deyim hedefin yerini anlatır.