Anlamı
çok gezen, çok yer gören çok şey öğrenir; çok yaşayan, çok okuyan onun bildiklerini bilemez.
Detaylı Açıklama
Bu atasözü, yalnız uzun yaşamanın ya da çok okumanın tek başına yeterli olmadığını, görüp geçirmenin ve dünyayı tanımanın ayrı bir bilgi kazandırdığını anlatır. Hayat tecrübesi yalnız takvimle ölçülmez; insanın nerelere gittiği, neler gördüğü ve kimlerle karşılaştığı da belirleyicidir. Bu yüzden söz, yerinde duran bilgi ile hareket içindeki bilgiyi karşılaştırır. Çok gezen kişi, farklı şartları görerek daha geniş bir bakış edinir. Atasözü böylece yaşamın içine karışmanın değerini öne çıkarır. Burada övülen şey yalnız hareket değil, hareketten doğan karşılaştırma gücüdür. Aynı dünyaya farklı yerlerden bakabilen insanın daha isabetli hüküm vereceği düşünülür. Söz, yaşın tek başına bilgelik sayılmaması gerektiğini de ince biçimde hatırlatır.
Örnek Cümleler
- Seyyah dayısı konuşurken dedesi hep çok yaşayan (okuyan) bilmez, çok gezen bilir derdi.
- Kitap bilgisine güvendi ama karşısındaki adam öyle yerler görmüştü ki, çok yaşayan (okuyan) bilmez, çok gezen bilir sözü tam yerine oturdu.
- Onun anlattıklarını dinledikçe insan çok yaşayan (okuyan) bilmez, çok gezen bilir demeden duramıyor.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
Doğrudan yaşanmış, görülmüş ve farklı çevrelerde sınanmış bilgiyi öne çıkarır. Bu atasözü, yalnız uzun yaşamanın ya da çok okumanın tek başına yeterli olmadığını, görüp geçirmenin ve dünyayı tanımanın ayrı bir bilgi kazandırdığını anlatır.
Hayır, yalnızca okumanın gezip görmeyle tamamlandığında daha geniş bir kavrayış doğurduğunu söyler. Atasözü böylece yaşamın içine karışmanın değerini öne çıkarır.
Deneyimle öğrenmeyi vurgulayan 'çok gezen çok bilir' sözüyle yakın anlam kurar. Hayat tecrübesi yalnız takvimle ölçülmez; insanın nerelere gittiği, neler gördüğü ve kimlerle karşılaştığı da belirleyicidir.