Anlamı
çok gezen, çok yer gören çok şey öğrenir; çok yaşayan, çok okuyan onun bildiklerini bilemez.
Detaylı Açıklama
Çok gezen çok bilir atasözü, gezip dolaşmanın insana bilgi kazandırdığını anlatır. Yer yer dolaşan kişi pek çok şey öğrenir. Sözlükteki açıklama bir karşılaştırma da kurar: uzun yaşamış ya da çok okumuş biri, gezenin bildiklerini bilemez. Kalıp çok sözünü iki kez yineler ve gezmenin çokluğunu bilginin çokluğuna bağlar. Söz uzun bir yolculuktan dönmüş birini överken, bir gence yola çıkmayı önerirken ya da yalnız kitaptan bilgi edinen birine takılırken söylenebilir. Konuşan kendi deneyimini anlatırken de kullanabilir: gezdim, gördüm, çok gezen çok bilir. Atasözü okumayı ya da uzun yaşamayı küçümsemez; yalnız gezerek edinilen bilginin onlardan edinilemeyeceğini söyler. Bir esnaf, bir şoför, bir gezgin ya da bir göçmen bu sözle anılabilir.
Örnek Cümleler
- Kamyonuyla otuz yıl ülkenin her yanını dolaşan Rıza Usta, hangi kasabada ne yetiştiğini ezbere bilir; çok gezen çok bilir.
- Çok gezen çok bilir diyen babası, üniversiteyi bitiren Ece'yi işe başlamadan önce bir yıl yurt dışında gezmeye yüreklendirdi.
- Kütüphaneden çıkmayan profesör, Hindistan'ı yıllarca gezmiş öğrencisinin anlattıklarını dinleyince çok gezen çok bilir dedi.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
Atasözü çok okuyanın gezenin bildiklerini bilemeyeceğini söyler, ama okumayı değersiz saymaz. Karşılaştırma bilginin türüyle ilgilidir: kimi şeyler ancak yerinde görülerek öğrenilir. Okumanın verdiği bilgi kendi yerinde durur.
Gezmek, boş dolaşmak değil, yeni yerler görmek, başka insanlarla tanışmak, başka hayatları yerinde izlemektir. Atasözü bu yüzden gezmeyi çok yer görmekle yan yana anar. Bilgi bu görmenin sonucudur.
Dünyayı anlamak, dünyada neler olduğunu öğrenmek ve deneyimi artmaktır. Gezmeyi öven söz de böyle bir öğrenmeyi dolaşmaya, yer görmeye bağlar. Deyim öğrenmenin kendisini, atasözü ise bu öğrenmenin bir yolunu anlatır.