Deyim

Çokbilmişlik Taslamak Ne Demek?

Anlamı

kendini çokbilmiş gibi göstermek:
'Zekâ gösterisine yeltenmemiş, çokbilmişlik taslamamıştı.' -K. Tahir.

Detaylı Açıklama

Çokbilmişlik taslamak, kendini çokbilmiş gibi göstermektir. Kişi her konuda söz alır, başkalarının sözünü düzeltir, sorulmadan akıl verir. Taslamak, bir niteliği gerçekten taşımadan varmış gibi göstermektir; kalıp bu yüzden bir gösteriş anlatır. Böyle bir davranış bir toplantıda, bir aile sofrasında, bir sınıfta ya da bir ustanın yanında görülebilir. Konuşan karşısındakini uyarabilir: çokbilmişlik taslama, önce dinle. Çokbilmiş sözü bitişik yazılır ve her şeyi bildiğini sanan kişiyi anlatır. Davranış kendini en çok, kişinin kendisinden daha deneyimli birine akıl vermeye kalktığı anda belli eder. Söz bir genci, bir yeni çalışanı ya da kendini beğenmiş bir yetişkini anlatırken kullanılabilir. Davranış karşıdakini kızdırabilir ya da güldürebilir.

Örnek Cümleler

  1. İşe yeni giren stajyer, yirmi yıllık mühendise hesabın nasıl yapılacağını anlatıp çokbilmişlik taslayınca odada bir sessizlik oldu.
  2. On yaşındaki Kaan, misafirlere futbolun kurallarını anlatıp çokbilmişlik taslarken amcası gülümseyerek onu dinliyordu.
  3. Bahçeyi yeni alan komşumuz, otuz yıllık bahçıvana gül budamayı öğretmeye kalkıp çokbilmişlik tasladı.

Diğer Deyimler ve Atasözleri

Sıkça Sorulan Sorular

Tanıkta kalıp olumsuz biçimdedir: zekâ gösterisine yeltenmemiş, çokbilmişlik taslamamıştı. Kişinin bildiklerini başkalarına karşı bir gösterişe dökmediği anlatılır. Cümle, çokbilmişlik taslamanın bir zekâ gösterisine yakın durduğunu da belli eder.

Allamelik taslamak, bilgisiz olduğu hâlde her şeyi bilir görünmektir; tanımı kişinin bilgisiz olduğunu açıkça söyler. Çokbilmişlik taslamak ise kendini çokbilmiş gibi göstermektir. Bu tanım kişinin gerçekte ne kadar bildiğini anmaz.

Bu atasözü, bilgili kimselerin bulunmadığı yerde cahil kişinin bilgiçlik taslayacağını söyler. Çokbilmişlik taslayan kişi de kendini olduğundan bilgili gösterir. Atasözü bu davranışın kolayca ortaya çıktığı ortamı anlatır.