Deyim

Çöpe Dönmek Ne Demek?

Anlamı

çok zayıflamak.

Detaylı Açıklama

Çöpe dönmek, çok zayıflamaktır. Kişinin eti erir, yüzü çöker, giysileri üzerinde bol kalır. Kalıp kişinin bedenini kuru bir çöpün inceliğine benzetir. Dönmek fiili de bir hâlden başka bir hâle geçişi bildirir. Bu zayıflamanın sebebi bir hastalık, bir üzüntü, bir yoksulluk, yoğun bir çalışma ya da bir perhiz olabilir. Söz bir hastanın, yas tutan birinin, sınav dönemini atlatan bir öğrencinin ya da uzun bir yolculuktan dönen birinin hâli için kullanılabilir. Konuşan bu sözle bir kaygıyı dile getirir: çöpe dönmüşsün, hiç yemiyor musun? Kalıp yalnız insanlar için değil, hayvanlar için de söylenebilir. Zayıflığın derecesi büyüktür; kalıp hafif bir incelmeyi değil, gözle görülür bir erimeyi anlatır.

Örnek Cümleler

  1. Üç ay hastanede yatan Necla Hanım çöpe dönmüştü; ziyaretine gelen kız kardeşi onu tanımakta güçlük çekti.
  2. Babasının iflasından sonra geceleri uyuyamayan Tarık, birkaç ay içinde çöpe döndü.
  3. Kış boyunca yeterince yem bulamayan çobanın köpeği çöpe dönmüş, kaburgaları sayılır olmuştu.

Diğer Deyimler ve Atasözleri

Sıkça Sorulan Sorular

Çöp gibi bir niteleme kalıbıdır; kişinin ince, cılız görünüşünü betimler ve o hâle nasıl geldiğine bakmaz. Çöpe dönmek ise eskiden öyle olmayan birinin eriyip bu görünüşe varmasıdır. Biri hâli, öteki o hâle varışı bildirir.

Söylemez; sözlük yalnız çok zayıflamayı anar. Sebep cümlenin başka bir yerinde verilir: bir hastalık, bir yas, bir sıkıntı ya da yetersiz beslenme. Kalıp bu sebeplerin ortak sonucunu adlandırır.

Atasözü, bir hastalık ya da sıkıntı karşısında güçlünün zayıfladığını, zayıfın ise ölecek duruma geldiğini söyler. Çöpe dönen kişi de böyle bir sıkıntının sonunda zayıflamıştır. Atasözü sıkıntının herkese etkisini karşılaştırır.