Anlamı
yaşasın da uzakta olsun.
Detaylı Açıklama
Dağ ardında olsun da, yer altında olmasın atasözü, sevilen birinin uzakta bulunmasının ölümünden daha katlanılır olduğunu anlatır. Söz, mesafe ile yokluk arasındaki büyük farkı çarpıcı biçimde ortaya koyar. Uzakta olan kişi yine de yaşar, haber alınır, bir gün kavuşma umudu taşır; ama yer altında olan için artık dönüş ihtimali kalmamıştır. Bu yüzden atasözü, gurbet, ayrılık, askerlik, uzak şehre göç ya da mecburi ayrılıklar karşısında teselli cümlesi olarak söylenir. İçinde hüzün vardır ama aynı zamanda şükür duygusu da taşır. İnsan bazen hasrete razı olur; yeter ki sevdiği sağ olsun. Atasözü bu duyguyu yalın ama çok güçlü bir karşıtlıkla kurar. Atasözü, uzağın hasretle katlanılır ama ölümün geri getirilemezliğiyle kıyaslanamayacağını söyler.
Örnek Cümleler
- Annesi oğlunu uzak ülkeye uğurlarken dağ ardında olsun da, yer altında olmasın diyerek gözyaşını sildi.
- Yıllardır görüşemeseler de aile büyükleri dağ ardında olsun da, yer altında olmasın diyerek teselli buluyor.
- Gurbete giden kardeşi için herkes dağ ardında olsun da, yer altında olmasın sözünü tekrarladı.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü uzaklıkta kavuşma ihtimali hâlâ vardır. Haberleşmek, özlem duymak ve bir gün yeniden bir araya gelmek mümkündür. Ölüm ise geri dönüşsüz bir ayrılığı anlattığı için söz, uzaklığı acı ama yine de umut taşıyan bir durum olarak öne çıkarır.
Gurbet, askerlik, iş için başka şehre gitme, mecburi ayrılık ya da aileden uzak yaşama gibi durumlarda çok sık kullanılır. Böyle anlarda insan, özleme katlanmayı öğrenirken sevdiğinin sağ olmasını en büyük teselli sayar.
Söz, dağ ardında olmakla yer altında olmak arasındaki keskin karşıtlığa yaslanır. Biri uzak ama yaşayan birini, diğeri ise artık geri gelmeyecek bir kaybı anlatır. Bu güçlü karşıtlık, atasözünü unutulmaz ve duygusal olarak vurucu kılar.