Anlamı
yaşasın da uzakta olsun.
Detaylı Açıklama
Dağ ardında olsun da, yer altında olmasın atasözü, sevilen birinin uzakta da olsa yaşamasının dilendiğini anlatır. Sözlüğün açıklaması kısadır: yaşasın da uzakta olsun. Konuşan ayrılığın acısını kabul eder, ama sevdiğinin sağ kalmasını uzaklığa razı olacak kadar ister. Söz gurbete giden bir evlat, askere giden bir genç, uzak bir kente taşınan bir kardeş ya da yurt dışında çalışan bir eş için söylenebilir. Ayrılık bir küslükten de doğmuş olabilir; konuşan yine de o kişinin yaşamasını diler. Atasözü özlemi dile getirirken bir avunma da taşır: sevilen kişi görülemese de hayattadır. Kalıbın fiilleri emir kipinin üçüncü kişisidir: olsun, olmasın. İki yarıyı da bağlacı birleştirir ve ilki ikincisi için katlanılan bir bedel gibi durur.
Örnek Cümleler
- Yaşlı kadın Almanya'daki oğlunu yılda bir kez görebiliyor, ama oğlu sağlıklı ve işinin başında; dağ ardında olsun da, yer altında olmasın.
- Ağır kazadan kurtulan kardeşi tedavi için başka bir şehre yerleşti, artık bayramlarda bile gelemiyor; dağ ardında olsun da, yer altında olmasın.
- Yıllardır küs olduğu eski arkadaşının depremden sağ çıktığını öğrenince içi rahatladı; dağ ardında olsun da, yer altında olmasın.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
Dağ ardı, dağın öte yanı, gözden ve elden uzak bir yerdir. Yer altı ise mezarı, yani ölümü akla getirir. Atasözü sevilen kişi için bu iki yerden ilkini ister: uzakta olsun, ama ölmesin.
Öteki atasözü, uzaktaki sevdiklerimize yaşıyorlarsa günün birinde kavuşabileceğimizi söyler. İki söz aynı karşıtlığı kurar: uzaklık ile ölüm. Dağ ardında olsun da, yer altında olmasın ise kavuşma umudunu anmaz, yalnız yaşamayı diler.
Gurbete düşmek, aile ocağından uzak bir yere gitmektir. Atasözündeki dağ ardı da böyle bir gurbet olabilir. Gurbete düşen birinin yakınları, onu göremeseler de sağ olmasıyla avunurken bu atasözünü söyleyebilir.