Atasözü

Dağ Başına Harman Yapma, Savurursun Yel İçin; Sel Önüne Değirmen Yapma, Öğütürsün Sel için Ne Demek?

Anlamı

yapacağın iyi bir işi, sonunu hesaplamadan yapma.

Detaylı Açıklama

Bu uzun atasözü, yapılacak iyi bir işin sonu hesaplanmadan yapılmamasını öğütler. Sözlüğe göre işin kendisi iyidir; kusur, sonucunu önceden düşünmemektir. Atasözü iki öğüdü art arda verir ve ikisi de aynı uyarıyı taşır. Söz bir yatırım, bir bağış, bir iyilik, bir yapı ya da bir girişim anlatılırken söylenebilir. Örneğin bir hayır işi, kimsenin yararlanamayacağı bir yere yapılırsa beklenen yararı vermeyebilir. Bir yardım düşünmeden dağıtılırsa yerine ulaşmayabilir. Öğüt, iyi niyetin tek başına yetmediğini söyler: işin nereye varacağı da hesaba katılmalıdır. Konuşan bu sözü bir büyük olarak gence, bir ortak olarak ötekine ya da kendi kendine söyleyebilir. Atasözünün iki yarısı da olumsuz emirle kurulur: yapma. Her yarı, yapılacak işi ve onun boşa gidişini aynı cümlede verir.

Örnek Cümleler

  1. Kimsenin uğramadığı tepeye kurulan kütüphane bir yılda kapandı; dağ başına harman yapma, savurursun yel için; sel önüne değirmen yapma, öğütürsün sel için.
  2. Dere yatağına düşünmeden ev yaptıran aile ilk taşkında evsiz kaldı; dağ başına harman yapma, savurursun yel için; sel önüne değirmen yapma, öğütürsün sel için.
  3. Herkese senetsiz borç dağıtan esnaf, parasını geri alamayınca dükkânı kapattı; dağ başına harman yapma, savurursun yel için; sel önüne değirmen yapma, öğütürsün sel için.

Diğer Atasözleri ve Deyimler

Sıkça Sorulan Sorular

Harman dağ başında yapılırsa savrulan tane yele gider; değirmen sel önüne kurulursa öğütülen şey sele gider. İki görüntüde de iş yanlış yerde yapılmıştır ve emek boşa çıkar. Atasözü bu iki yanlış seçimle sonu hesaplanmamış bir işi anlatır.

Atılan ok geri dönmez, iyi düşünmeden yapılan bir işten pişman olunsa da artık iş işten geçtiğini söyler. Dağ başına harman yapma ise işe başlamadan önce sonunu hesaplamayı öğütler. Biri yapılmış işin ardından, öteki yapılacak işin önünden konuşur.

İlerisini gerisini hesaplamamak, ayrıntılı düşünmeden, tedbirsizce davranmaktır. Atasözü bu davranışa karşı bir öğüttür: iyi bir işi bile sonunu hesaplamadan yapma. Deyim kusuru adlandırır, atasözü insanı o kusurdan sakındırır.