Anlamı
bir iş, bir sorun büyüyerek karışık duruma gelmek:
'İş iyice dallanıp budaklanmadan amcayla konuşsam mı acaba?' -A. Ümit.
Detaylı Açıklama
Dallanıp budaklanmak, bir işin, meselenin ya da sorunun giderek büyümesi, ayrıntı kazanması ve çözülmesi daha zor bir hâl alması anlamında kullanılır. Başlangıçta küçük görünen bir konu, yeni kişiler, yeni ayrıntılar ve beklenmedik sonuçlarla karmaşıklaşmıştır. Bu yüzden deyim sadece büyümeyi değil, kontrol kaybını da anlatır. Hukuki meseleler, aile tartışmaları, bürokratik işler ya da günlük hayatın basit yanlış anlaşmaları için çok uygundur. Bir noktadan sonra konu, ilk hâlinden uzaklaşır ve kendi başına yayılıp çoğalan bir yapı kazanır. Sözün içinde hem şaşkınlık hem de geç kalmışlık duygusu vardır. Bir iş daha başındayken çözülmezse, ileride ne kadar karışabileceğini çok iyi anlatan deyimlerden biridir. Bu sebeple çoğu zaman erken müdahale edilmemiş meselelerin büyümesini anlatırken özellikle etkili duyulur.
Örnek Cümleler
- Küçücük bir ödeme meselesi kimsenin beklemediği şekilde birkaç gün içinde dallanıp budaklandı.
- Aile içindeki kırgınlıklar zamanında oturup konuşulup çözülmeyince mesele iyice dallanıp budaklandı.
- Bu iş daha fazla dallanıp budaklanmadan bir masaya oturup konuşalım dedi.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü bu deyimde artan şey sadece miktar değildir; aynı zamanda konu yeni ayrıntılar, yeni bağlantılar ve yeni sorunlar üretir. Böylece mesele hem genişler hem de ilk bakışta anlaşılamayacak kadar karmaşıklaşır.
Özellikle çözülmeyen aile meselelerinde, uzayan hukuki işlerde, büyüyen dedikodularda ve bürokraside sürüncemede kalan dosyalarda çok güçlü durur. Çünkü bu alanlarda küçük bir çekirdek sorunun hızla yayılıp kontrol dışına çıkması sık görülür.
Dal sürmek daha çok yayılma ve filizlenme hissi verir; olumlu ya da olumsuz olabilir. Dallanıp budaklanmak ise daha belirgin biçimde karışıklık, çözüm zorluğu ve işin içinden çıkılmaz hâle gelmesi düşüncesi taşır.