Anlamı
kötü bir huy, vazgeçilmez bir biçimde yerleşmek.
Detaylı Açıklama
Damarına işlemek, kötü bir huyun ya da alışkanlığın kişiye öyle yerleşmesi ki artık ondan kolay kolay ayrılamaması anlamında kullanılır. Bu deyimde davranış, yüzeyde duran geçici bir özellik değildir; adeta karakterin iç dokusuna nüfuz etmiştir. Bu nedenle birinin cimriliği, öfkesi, tembelliği ya da başka bir alışkanlığı için söylenebilir. İfade, değişmesi zor görülen davranış kalıplarını anlatmakta etkilidir. İnsanlar böyle durumlarda yalnız bir hata değil, kökleşmiş bir eğilim gördüklerini düşünürler. Deyim günlük dilde oldukça canlıdır ve çoğu zaman eleştirel bir yargı taşır. Bir davranışın tekrar tekrar görülmesi, sonunda onun kişinin damarına işlediği kanaatini doğurur. Böylece geçici kusur ile karaktere yerleşmiş alışkanlık arasındaki fark da açık biçimde hissedilir.
Örnek Cümleler
- Yılların biriktirdiği cimrilik damarına işlemiş, eline para geçse de bir kuruş harcamıyor.
- Sürekli ertesi güne bırakmak öyle damarına işlemiş ki hiçbir işi zamanında bitiremiyor.
- Bu kavgacı ve geçimsiz tavır sanki çocukluktan beri damarına işlemiş gibi duruyor.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü burada yalnız tekrar edilen bir davranış değil, kişiliğe yerleşmiş ve kolay değişmeyecek bir eğilim anlatılır. Söz, alışkanlığın yüzeyde kalmadığını, kişinin tabiatına kadar indiğini düşündürür.
Yerleşik kullanım daha çok olumsuz huylar üzerindedir. Teorik olarak başka özellikler için de düşünülebilir; ancak günlük dilde çoğunlukla cimrilik, öfke, inat veya benzeri zorlayıcı davranışların kalıcılığını anlatır.
Hayır. Damarına işlemek sonradan yerleşen ve alışkanlık hâline gelen bir şeyi anlatır. Damarına çekmek ise daha çok soydan geçen özellikleri, yani kalıtımsal ya da ailesel benzerliği ifade eder.