Anlamı
bir işi her yolu deneyerek gerçekleştirmek.
Detaylı Açıklama
Daniskasını yapmak, bir işi her yolu deneyerek gerçekleştirmektir. Kalıpta kişi tek bir yöntemle yetinmez; biri olmazsa ötekini, o da olmazsa bir başkasını dener. Amaç işi sonuçlandırmaktır. İş bir tamir, bir pazarlık, bir başvuru, bir arama ya da bir tedavi olabilir. Kalıbın ağırlığı denemelerin çokluğundadır: kişi bütün imkânları sırayla kullanır. İyelik eki işi gösterir, tamlayan da işin adını verir: pazarlığın daniskasını yapmak. Kalıp sonucun alındığını da sezdirir; tanımdaki gerçekleştirmek sözü işin sonuçlandığını bildirir. Bir usta, bir anne, bir avukat ya da bir öğrenci bu kalıpla anlatılabilir. Konuşan bir başkasının ısrarlı çabasını överken de söyleyebilir. Kalıp işin ne kadar sürdüğünü değil, kaç yolun denendiğini öne çıkarır.
Örnek Cümleler
- Kayıp kediyi bulmak için ilan astı, komşulara sordu, gece fenerle bahçeleri gezdi; aramanın daniskasını yaptı ve sonunda buldu.
- Usta motoru çalıştırmak için önce aküyü, sonra bujileri, en son yakıt pompasını değiştirdi; tamirin daniskasını yaptı.
- Bursu alabilmek için dilekçe yazdı, müdürle görüştü, belgelerini üç kez yeniledi; başvurunun daniskasını yaptı.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Sözlük tanımında gerçekleştirmek fiili vardır; yani kalıp işin sonuçlandığını bildirir. Denemeler boşa gitmez, iş sonunda yapılır. Sonuç alınmadan yalnız denemekle kalan bir çaba bu tanıma tam uymaz.
Kırk kapının ipini çekmek, içinde bulunulan sorunu çözmek için kapı kapı dolaşmak, birçok yere uğramaktır. Daniskasını yapmak da bir işi her yolu deneyerek gerçekleştirmektir. Biri yerlerin çokluğuna, öteki yolların çokluğuna bakar.
Bu atasözü, sıkıntı, güçlük çekmeden iyi ve güzel işlerin başarılamayacağını söyler. Daniskasını yapan kişi de işi sonuçlandırmak için birçok yol dener. Atasözü emeği bir koşul olarak koyar; deyim o emeğin çok yönlü biçimini anlatır.