Anlamı
sıkıntı ve huzursuzluk vermek:
'Acaba bu içinde yaşadığımız hava neden bu kadar dar geliyor?' -Y. K. Beyatlı.
Detaylı Açıklama
Dar gelmek, sıkıntı ve huzursuzluk vermektir. Kalıpta sıkıntı veren şey bir yer, bir ortam, bir hava, bir düzen ya da bir ilişki olabilir. Sıkıntı duyan kişi yönelme ekiyle gösterilir: bu ev bana dar geliyor. Kalıp bir yerin gerçekten küçük olduğunu söylemez; kişinin orada bunalmasını anlatır. Geniş bir konak da bir kişiye dar gelebilir. Sıkıntının sebebi kalabalık, yalnızlık, tekdüzelik ya da bir baskı olabilir; kalıp sebebi belirtmez. Söz bir taşınma isteğini, bir iş değişikliğini ya da bir ayrılık kararını açıklarken geçebilir. Konuşan kendi hâlini de anlatabilir, bir başkasının hâlini de yorumlayabilir. Kalıp kişinin bu sıkıntıdan kurtulmak için ne yaptığını söylemez; bunu cümlenin devamı anlatır.
Örnek Cümleler
- Büyükşehirdeki geniş evinde kırk yıl oturan emekli öğretmene kentin kalabalığı dar gelmeye başladı, köyüne döndü.
- Annesinin her adımını denetlediği evde yaşayan genç kıza odası dar geliyordu; üniversite için başka şehri seçti.
- Yıllardır aynı masada aynı işi yapan memura daire dar geldi, erken emekliliğe başvurdu.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Y. K. Beyatlı'nın cümlesinde dar gelen, içinde yaşanan havadır: bu içinde yaşadığımız hava neden bu kadar dar geliyor? Burada bir yer değil, bir ortam ve bir ruh hâli kastedilir. Konuşan bunalmanın sebebini sorar.
İçini sıkmak, sıkıntı vermektir. Dar gelmenin tanımında sıkıntının yanına huzursuzluk da eklenir. Dar gelmek ayrıca dar sözcüğünün getirdiği darlıkla bir yerin ya da ortamın insanı sıkıştırdığı görüntüsünü taşır.
Bu atasözü, insanın yaşadığı yer rahat ve huzurlu olmadıktan sonra oranın verimli olmasının çok önemli olmadığını söyler. Dar gelen bir yer de kişiye huzur vermez. Atasözü huzuru bolluktan üstün tutar; deyim huzursuzluğun kendisini anlatır.