Deyim

Darmaduman Olmak Ne Demek?

Anlamı

karmakarışık bir duruma gelmek:
'Eskiler, genç hürriyet jandarmalarının aman vermez takipleri altında darmaduman olmuşlardı.' -Ö. Seyfettin.

Detaylı Açıklama

Darmaduman olmak, karmakarışık bir duruma gelmektir. Karışan şey bir yer olabilir: bir ev, bir çarşı, bir depo, bir yazı masası. Bir düşünce, bir program ya da bir topluluk da darmaduman olabilir; topluluk için kurulduğunda insanların dağılıp düzenlerini yitirdiği anlatılır. Bu duruma bir kişi, bir doğa olayı ya da bir haber yol açmış olabilir; kalıp sebebi anmaz. Darmaduman sözü karışıklığın en ileri derecesini bildirir: eski düzen tanınmayacak hâldedir. Söz bir deprem sonrasını, bir taşınma telaşını, bir iflası ya da bir bozgunu anlatırken geçebilir. Kişi kendi hâlini de böyle anlatabilir: o haberden sonra kafam darmaduman oldu. Toparlanmak için zaman, emek ya da başkalarının yardımı gerekebilir.

Örnek Cümleler

  1. Sel suları çekildiğinde köyün pazar yeri darmaduman olmuş, tezgâhlar çamurun içinde ters dönmüştü.
  2. Ortağının parayla kaçtığını öğrenen tüccarın bütün hesapları bir gecede darmaduman oldu.
  3. Taşınma günü kolilerin yarısı yanlış odalara bırakılınca yeni ev darmaduman oldu.

Diğer Deyimler ve Atasözleri

Sıkça Sorulan Sorular

Tanıkta darmaduman olanlar eskilerdir, yani bir insan topluluğudur. Genç hürriyet jandarmalarının aman vermez takipleri onları bu duruma getirmiştir. Kalıp burada bir topluluğun dağılıp karmakarışık bir duruma geldiğini anlatır.

Sözlük iler tutar yeri olmamayı çok dağınık, kötü, bozuk ya da berbat bir duruma gelmek diye açıklar. Darmaduman olmak da bir şeyin karmakarışık bir duruma gelmesidir. İki kalıp karışıklıkta buluşur; iler tutar yeri olmamak bozulmayı ve berbatlığı da anlatır.

Bu atasözü, önceden tasarlanan bir işin umulduğu gibi sonuçlanmadığını söyler. Bir planın darmaduman olması da böyle bir durumda yaşanabilir. Atasözü tasarı ile sonuç arasındaki farkı, deyim karışıklığın kendisini anlatır.