Anlamı
hukuksal korunmanın bir hüküm ile sağlanması için yargı organlarına başvurmak:
'Dayak yiyen kadın kimi, kime dava edecek?' -A. Gündüz.
Detaylı Açıklama
Dava etmek, hukuki korunma sağlamak için bir kişiyi, kurumu ya da olayı yargı yoluna taşımak anlamına gelir. Bu ifade, günlük dilde yalnız mahkemeye başvurmayı değil, hakkını resmî yolla arama kararlılığını da anlatır. Bir kişi sözle çözülmeyen, haksızlığa uğradığını düşündüğü ya da zarar gördüğü bir meselede artık hukuki zemine geçmiştir. Bu yüzden deyim, çatışmanın resmiyet kazandığı noktayı işaret eder. Gündelik kullanımda kimi zaman tehdit, kimi zaman ciddi hak arama biçimi olarak duyulur. Dava etmek sözü, bireysel öfkenin ötesinde sistemli başvuru yolunu çağrıştırır. İçinde belge, süreç, zaman ve hak talebi fikri bulunur; bu da onu sıradan şikâyetten ayırır. Bu nedenle söz, hakkını arama ile çatışmayı resmî alana taşıma arasındaki çizgiyi de görünür kılar.
Örnek Cümleler
- Hakaret ettiği için onu mahkemeye verip dava etti, duruşma tarihi bekleniyor.
- Şirket sözleşme şartlarına uymayınca çalışanlar topluca dava etmeye karar verdi.
- Yıllarca sessiz kaldı ama sonunda hakkını aramak için dava etti.
Kökeni ve Hikayesi
Dava kelimesi Arapça kökenlidir ve hukuk, iddia, hak talebi gibi anlam alanlarından Türkçeye yerleşmiştir. Osmanlı ve Cumhuriyet hukuk dili içinde çok yaygın kullanılmıştır.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü burada sözlü yakınma değil, yargı organına başvurma iradesi vardır. Kişi meseleyi resmî sürece taşıyarak çözümü bireysel tartışmadan çıkarır ve hukukun denetimine bırakır. Söz bu yönüyle, meselelerin kişisel kırgınlıktan resmî iddiaya taşındığını da anlatır.
Çünkü insanlar kimi zaman gerçekten dava açmadan önce bu sözü karşı tarafı uyarmak için kullanır. Böyle durumlarda ifade, hukuki sürece geçme ihtimalini öne çıkaran ciddi bir gözdağı niteliği kazanabilir.
Dava etmek başvuruda bulunan tarafın eylemidir. Dava görmek ise açılmış bir davayı mahkemenin ele alıp incelemesi ve sonuçlandırmasıdır. Biri süreci başlatır, diğeri süreci yürütür. Bu nedenle deyim, hukuk yolunun aynı zamanda toplumsal bir hesaplaşma alanı olduğunu sezdirir.