Anlamı
hukuksal korunmanın bir hüküm ile sağlanması için yargı organlarına başvurmak:
'Dayak yiyen kadın kimi, kime dava edecek?' -A. Gündüz.
Detaylı Açıklama
Dava etmek ya da dava açmak, hukuksal korunmanın bir hüküm ile sağlanması için yargı organlarına başvurmaktır. Başvuran kişi davacıdır; karşısındaki taraf davalı olur. Kalıp bir hakkın, bir alacağın, bir zararın ya da bir haksızlığın mahkemeye taşındığını anlatır. Dava edilen kişi belirtme ekiyle anılır: komşusunu dava etmek. Davanın konusu da cümlede verilebilir: tazminat için, boşanmak için dava açmak. Dava açmak biçiminde dava sözcüğü nesnedir; dava etmekte ise nesne dava edilen kişidir. Başvuruyu bir kişi, bir şirket, bir dernek ya da bir kurum yapabilir. Başvurudan sonra mahkeme davayı görür ve bir karara bağlar. Söz bir haberde, bir avukatın anlatısında ya da bir aile tartışmasında geçebilir.
Örnek Cümleler
- Maaşı üç aydır ödenmeyen garson, çalıştığı lokantanın sahibini iş mahkemesinde dava etti.
- Kiracısının evi harap ettiğini gören ev sahibi, onarım masrafları için mahkemede dava açtı.
- Fabrikanın atık suyunun bahçelerini kuruttuğunu söyleyen köylüler, şirkete karşı topluca dava açtı.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Tanıkta konuşan, dayak yiyen kadının kimi, kime dava edeceğini sorar. Soru, böyle bir başvurunun kolay olmadığını düşündürür. Kalıp burada şikâyet edilen kişi ile başvurulan makamı birlikte anar: kimi ve kime.
Sözlük mahkemeye vermeyi dava açmak diye açıklar; iki kalıp aynı işi anlatır. Dava etmenin tanımı başvurunun amacını da söyler: hukuksal korunmanın bir hüküm ile sağlanması. Mahkemeye vermekte ise başvurulan yer kalıbın kendisinde geçer.
Bu atasözü, haksızlığın er geç ortaya çıktığını söyler. Dava açan kişi de mahkemeden kendi hakkının bir hükümle korunmasını ister. Atasözü bir sonucu bekler, deyim o sonuç için atılan adımı anlatır.