Anlamı
açılan davayı incelemek, araştırmak ve sonuçlandırmak:
'Hiçbir mahkeme görev ve yetkisi içindeki davaya bakmaktan kaçınamaz.' -Anayasa.
Detaylı Açıklama
Davaya bakmak, açılmış bir davayı incelemek, araştırmak ve sonuçlandırmak anlamında kullanılan hukuki bir ifadedir. Dava görmek ile yakın anlamlıdır; ikisi de yargı makamının dosyayı ele almasını anlatır. Ancak davaya bakmak sözü, günlük ve resmî dil arasında biraz daha esnek bir köprü kurar. Mahkemenin sorumluluk alanını, ilgilenme yetkisini ve dosyayı işleme koymasını anlatırken doğal biçimde kullanılır. İçinde usul, yetki ve inceleme fikri vardır. Bu yüzden rastgele bakmak fiilinden çok farklıdır; burada kurumsal bir değerlendirme söz konusudur. Özellikle anayasal, idarî ve hukuki bağlamlarda sık duyulur. Bir mahkemenin görevini üstlenip üstlenmediğini belirtmek için de son derece yerleşik bir deyimdir. Böylece sadece dosyaya değil, o dosyanın arkasındaki hak ve sorumluluk ilişkisine de bakıldığı sezilir.
Örnek Cümleler
- Yetkili mahkeme bu davaya baktı ve tarafları uzun uzun dinleyip karar verdi.
- Anayasaya göre hiçbir mahkeme kendi görev alanındaki davaya bakmaktan kaçınamaz denildi.
- Dosya başka ile gidince hangi mahkemenin davaya bakacağı yeniden belirlendi.
Kökeni ve Hikayesi
Dava kelimesi Arapça kökenlidir. Bakmak fiiliyle birleşerek hukuk dilinde, özellikle yetki ve görev çerçevesinde dosyanın ele alınmasını anlatan yerleşik bir ifade hâline gelmiştir.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü bu deyim hukukî yetki ve usul çerçevesinde yapılan resmî incelemeyi anlatır. Bir mahkemenin davaya bakması, sadece dosyaya göz atması değil, onu değerlendirme ve sonuca bağlama sorumluluğunu üstlenmesi demektir.
İki ifade büyük ölçüde aynı alanı karşılar. Dava görmek daha teknik ve klasik hukuk dili tadı taşırken, davaya bakmak biraz daha açıklayıcı ve gündelik kulağa daha yakın bir kullanım gibi durabilir.
Çünkü her mahkeme her dosyaya bakamaz. Görev alanı, konu, yer ve usul belirleyicidir. Bu yüzden bir davaya hangi makamın bakacağı sorusu, hukuki sürecin en temel meselelerinden biri olarak öne çıkar.