Anlamı
bir işe girişirken her yönünü iyice araştır.
Detaylı Açıklama
Dibi görünmeyen sudan geçme atasözü, bir işe girişirken her yönünün iyice araştırılmasını öğütler. Fiil olumsuz emir kipindedir: geçme. Söz dinleyene doğrudan seslenir ve bir uyarı taşır. Araştırılacak yönler bir işin maliyeti, ortakların kimliği, sözleşmenin maddeleri ya da işin sonuçları olabilir. Atasözü bir yatırım, bir evlilik, bir ortaklık ya da bir taşınma kararından önce söylenebilir. Sözlük yalnız araştırmayı öğütler; işten vazgeçmeyi öğütlemez. Her yönünü iyice sözleri, araştırmanın yüzeyde kalmamasını ister. Atasözü bir işe başlamadan önceki anı konu edinir; iş başladıktan sonrası için bir şey söylemez. Araştıran, işin bilinmeyen güçlüklerini önceden görme fırsatı bulur; araştırmayan ise onlarla işin içinde karşılaşabilir. Söz büyüklerin gençlere verdiği öğütler arasında da yer alabilir.
Örnek Cümleler
- Tarlayı almadan önce tapusunu, imar durumunu ve sınırlarını tek tek kontrol eden Ahmet, sorunlu bir satıştan kurtuldu; dibi görünmeyen sudan geçme.
- Tanımadığı şirketin bayilik teklifini imzalamadan önce Elif, firmanın eski bayileriyle tek tek görüştü; dibi görünmeyen sudan geçme.
- Hiç araştırmadan internette bulduğu tur şirketine para yatıran komşum havaalanında ortada kaldı; dibi görünmeyen sudan geçme.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
Dibi görünmeyen bir suyun ne kadar derin olduğu, içinde ne bulunduğu bilinmez. Böyle bir sudan geçmek, sonucunu bilmediği bir işe girişmeye benzer. Atasözü bu görüntüden, bir işin her yönünü iyice araştırma öğüdünü çıkarır.
Sözlük iki atasözünü aynı öğütle açıklar; anlamca aralarında fark yoktur. Ayrım görüntüdedir: biri bir sudan geçmeyi, öteki bir tastan su içmeyi anar. Sudan geçmekte tehlike bedene, tastan içmekte ise içilen şeye bağlıdır.
İlerisini gerisini hesaplamamak, bir konuda çok ve ayrıntılı düşünmeden hareket etmek, tedbirsizce davranmaktır. Atasözü bu davranışın tersini öğütler. Deyim tedbirsiz davranan kişiyi anlatır, atasözü ise ona girişeceği işin her yönünü araştırmasını söyler.