Deyim

Dayayıp Döşemek Ne Demek?

Anlamı

evi, odayı mobilya vb. ile döşemek:
'Karyolalar, koltuklar, kanepelerle dayayıp döşemek lazım.' -Y. K. Karaosmanoğlu.

Detaylı Açıklama

Dayayıp döşemek, bir evi ya da bir odayı mobilya ve benzeri eşyalarla döşemektir. Kalıp iki fiilden kurulur: dayamak ve döşemek. Eşyalar yerleştirilir, odalar kullanılır hâle getirilir. Döşenen yer bir gelin evi, bir öğrenci evi, bir misafir odası ya da bir yazlık olabilir. Eşyalar karyola, koltuk, kanepe, halı, perde ya da dolap olabilir. İşi yapan bir aile, yeni evli bir çift, bir ev sahibi ya da bir iç mimar olabilir. Tanıktaki gibi birçok eşya birlikte anılabilir; kalıp evin donatılmasını anlatır. Söz bir taşınmayı, bir düğün hazırlığını ya da bir tadilatı anlatırken kullanılabilir. Eşyaların pahalı ya da sade olduğunu kalıp söylemez; cümle bunu ekleyebilir: evi ikinci el eşyalarla dayayıp döşedik.

Örnek Cümleler

  1. Düğüne bir ay kala Elif ile Can, kiraladıkları iki odalı evi koltuktan perdeye kadar dayayıp döşedi.
  2. Şehre okumaya giden üç arkadaş, öğrenci evini pazardan aldıkları ikinci el eşyalarla dayayıp döşedi.
  3. Torunları bayramda gelecek diye nine, yıllardır kapalı duran misafir odasını yeni halı ve divanla dayayıp döşedi.

Diğer Deyimler ve Atasözleri

Sıkça Sorulan Sorular

Tanıkta evin karyolalar, koltuklar ve kanepelerle dayanıp döşenmesi gerektiği söylenir. Eşyalar çoğul anılır ve hepsi oturmaya ya da yatmaya yarayan eşyalardır. Lazım sözü bu işin bir gereklilik gibi görüldüğünü gösterir.

Sözlük deli kızın çeyizi gibiyi bir arada sergilenen ve birbirine yakışmayan eşya için kullanır. Dayayıp döşenen bir ev de birbirine uymayan eşyalarla doldurulmuşsa böyle nitelenebilir. Deyim eşyaların uyumsuzluğunu, dayayıp döşemek yalnız döşeme işini anlatır.

Bu atasözü, kız daha beşikteyken çeyiz düzmeye başlamak gerektiğini söyler. Biriktirilen çeyiz günü gelince yeni bir evi dayayıp döşemeye yarar. Atasözü hazırlığın erken başlamasını, deyim evin donatılmasını anlatır.