Anlamı
bir arada sergilenen ve birbirine yakışmayan (eşya).
Detaylı Açıklama
Deli kızın çeyizi gibi, bir arada sergilenen ve birbirine yakışmayan eşya için kullanılır. Sözlük kalıbı eşya için verir: bir odanın döşemesi, bir vitrin, bir masa düzeni ya da bir sergi bu sözle nitelenebilir. Eşyaların her biri tek başına güzel olabilir; bir arada durdukları için uyumsuz görünürler. Renkler, biçimler ve üsluplar birbirini tutmaz. Söz bir evi gezerken, bir mağazanın vitrinine bakarken ya da bir düğün salonunu görünce söylenebilir. Benzetme, eşyayı düzenleyenin zevkine yöneltilmiş bir iğnedir. Kalıp sıfat gibi de kullanılır: deli kızın çeyizi gibi bir salon. Yüklemde de durabilir: oda deli kızın çeyizi gibiydi. Benzetme, çeyizini sergileyen bir kızın eşyalarını seçmeden, yakışıp yakışmadığına bakmadan yan yana dizmesini düşündürür. Sergilenen sözü, eşyaların göz önünde, gösterilir biçimde durduğunu belirtir.
Örnek Cümleler
- Yeni açılan kafede kadife koltuklar, plastik sandalyeler ve yaldızlı aynalar yan yana durunca salon deli kızın çeyizi gibi görünüyordu.
- Teyzemin vitrininde kristal kadehler, plastik çiçekler ve porselen köpekler deli kızın çeyizi gibi dizilmişti.
- Fuardaki stantta antika saatlerle neon ışıklı oyuncaklar aynı rafa konunca masa deli kızın çeyizi gibi oldu.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Tanımın sonunda eşya sözü ayraç içinde yazılıdır; benzetme bir odayı, bir vitrini ya da bir sergiyi niteler. Bir kişinin uyumsuz giyimi için sözlük başka kalıplar verir; hırtlamba gibi giyinmek bunlardan biridir.
Hırtlamba gibi giyinmek, sözlükte gereksiz yere üst üste ve gelişigüzel giyinmek diye açıklanır. Deli kızın çeyizi gibi ise yan yana dizilen, birbirine yakışmayan eşyayı niteler. Biri giysideki, öteki eşyadaki uyumsuzluğu anlatır.
Tef çalsan oynayacak, sözlükte karmakarışık olan eşyalar için söylenen bir söz diye geçer. Deli kızın çeyizi gibi ise eşyaların karışıklığını değil, birbirine yakışmamasını anlatır. Düzgünce dizilmiş eşya da bu sözle nitelenebilir.