Anlamı
konuşma, sohbet konusu durumuna gelmek:
'Munise'nin süsü günlerce Zeyniler köyüne dedikodu sermayesi olmuş.' -R. N. Güntekin.
Detaylı Açıklama
Dedikodu sermayesi olmak, bir kişinin, olayın ya da görünüşün insanlar arasında konuşma malzemesi hâline gelmesi anlamında kullanılan bir deyimdir. Buradaki “sermaye” sözü, dedikodunun beslendiği kaynak anlamındadır. Yani ortada öyle bir şey vardır ki, çevre onu çekip çevirip durmadan konuşur. Bu durum bazen kıyafet, bazen aşk hayatı, bazen aile içi bir olay, bazen de başarı veya başarısızlık olabilir. Deyim yalnız konuşulmayı değil, insanların başkasının hayatı üzerinden kendine laf çıkarmasını eleştirir. İçinde biraz küçümseme, biraz da sosyal gözlem vardır. Bir kişinin özel hâlinin çevrenin ortak sohbet konusuna dönüşmesi, bu sözle çok canlı biçimde anlatılır. Bu deyim, bir kişinin değerinden çok konuşulan tarafıyla anılır hâle gelmesinin küçültücü yanını da gösterir.
Örnek Cümleler
- Köyde gösterişli bir şekilde yaptığı düğün günlerce herkesin dedikodu sermayesi oldu.
- Yeni aldığı lüks araba komşular arasında hemen konuşulup dedikodu sermayesi oldu.
- Özel hayatını ortalığa saçınca istemeden de olsa mahallede dedikodu sermayesi oldu.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü dedikodu yapanlar, konuşacak malzemeyi sanki kullanılıp tüketilecek bir kaynak gibi görür. Sermaye benzetmesi, başkasının hayatının bu gereksiz konuşmalar için besin hâline gelmesini anlatır. Böylece insanın kişiliği değil, başkalarının ağzındaki dolaşımı görünür hâle gelir.
Mahalle, akraba çevresi, küçük yerleşimler, iş yerleri ve birbirini sık izleyen sosyal çevrelerde daha belirgin hissedilir. Çünkü bu ortamlarda insanların birbirinin hayatını konuşma eğilimi daha yüksektir.
Dedikodu sermayesi olmak, konuşulan kişi ya da olay olmayı anlatır. Dedikodu çıkarmak ise bu konuşmayı başlatan, yayan ya da üreten tarafı anlatır. Biri konu, diğeri eylem tarafıdır.