Deyim

Defteri Dürülmek Ne Demek?

Anlamı

1) ölmek; 2) öldürülmek; 3) görevine son verilerek bir yerden uzaklaştırılmak.

Detaylı Açıklama

Defteri dürülmek üç anlamda kullanılır. Birincisi ölmek, ikincisi öldürülmektir. Üçüncüsü görevine son verilerek bir yerden uzaklaştırılmaktır. Kalıbın öznesi iyelikli defter sözcüğüdür; kişi tamlayanla anılır: ihtiyarın, eşkıyanın, müdürün defteri dürüldü. Dürmek bir şeyi sarıp rulo yapmaktır; dürülen defter kapanmış, işi bitmiş bir hesap gibidir. Birinci anlam ölümü, ikinci anlam bir öldürmeyi anlatır; ölüm bir hastalıktan da, bir kazadan da olabilir; öldüren kişi cümlede anılmayabilir. Üçüncü anlamda kişi ölmez, ama bulunduğu yerden ve görevinden ayrılır. Hangi anlamın geçerli olduğunu cümle belirler: bir hastalık, bir pusu ya da bir soruşturma anılabilir. Söz bir haber, bir halk anlatısı ya da bir iş yeri dedikodusunda geçebilir. Kalıbın sert ve kesin bir söyleyişi vardır.

Örnek Cümleler

  1. Yıllardır yatağa bağlı yaşayan ihtiyarın defteri, bir kış gecesi uykusunda dürüldü.
  2. Köyü yıllarca haraca bağlayan eşkıyanın defteri, jandarmanın kurduğu pusuda dürüldü.
  3. Belediyede rüşvet aldığı ortaya çıkan müdürün defteri dürüldü, ertesi sabah odasını boşaltıp gitti.

Diğer Deyimler ve Atasözleri

Sıkça Sorulan Sorular

Dürülen defter sarılıp kaldırılmış, artık üzerine bir şey yazılmayacak bir defterdir. Kalıp kişinin hayatını ya da görevini böyle kapanmış bir hesaba benzetir. Sözlük görüntüyü anlatmaz, üç anlamı ayrı ayrı verir.

Defterini dürmek işi yapanı anlatır: öldürmek, işine son vermek ya da başarısını kıskanarak yükselmesine engel olmak. Defteri dürülmek ise başına gelen kişiyi anlatır. Ölmek anlamı yalnız dürülmekte, kıskançlıkla engellemek anlamı yalnız dürmekte vardır.

Atasözüne göre her eve gelin girmeyebilir, ama ölüm kesinlikle girer. Defteri dürülmek de ilk anlamında ölmektir. Atasözü ölümün herkese geleceğini genel olarak söyler; deyim belli bir kişinin ölümünü anlatır.