Anlamı
karı koca gibi, iş ortağı gibi birlikte yaşayacak, birlikte iş görecek kimseler arasında karşılıklı sevgi bulunmalıdır.
Detaylı Açıklama
Değirmen iki taştan, muhabbet iki baştan atasözü, karı koca gibi, iş ortağı gibi birlikte yaşayacak, birlikte iş görecek kimseler arasında karşılıklı sevgi bulunması gerektiğini söyler. Muhabbet sevgi demektir; iki baştan sözü sevginin iki taraftan gelmesini anlatır. Tek taraflı sevgi yetmez; birinin özeni ötekinin ilgisizliğiyle karşılanırsa birliktelik sarsılır. Atasözü karı kocayı ve ortakları birlikte anar; söz hem evliliğe hem ortaklığa uygulanır. Ortaklıkta da sevgi, iki kişinin birbirine gösterdiği özen ve güven biçiminde ortaya çıkabilir. Yeni evlenenlere bir öğüt gibi söylenebilir. Bir ayrılıktan sonra da sebebi açıklamak için kurulabilir. Karşılıklı sevginin sürdüğü uzun bir evlilik de bu sözle övülebilir. İki yarı birbirine uyaklıdır: taştan ve baştan.
Örnek Cümleler
- Kocası her akşam işten geç dönüp ona hiç ilgi göstermeyince Zehra da zamanla ondan uzaklaştı; değirmen iki taştan, muhabbet iki baştan.
- Ortaklardan biri dükkâna yalnız ay sonunda uğrayınca öteki de işi savsaklamaya başladı ve ortaklık bozuldu; değirmen iki taştan, muhabbet iki baştan.
- Kırk yıldır evli olan Hasan Amca ile Fatma Teyze birbirlerine hâlâ aynı özenle davranıyor; değirmen iki taştan, muhabbet iki baştan.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
Değirmende tahıl iki taşın arasında öğütülür; taşlardan biri olmazsa un çıkmaz. Atasözü sevgiyi bu iki taşa benzetir: biri eksik kalırsa birliktelik yürümez. Görüntü karşılıklılığı somut bir işle anlatır.
Mermer iyi taştan sözü, ilişkisi bulunan iki kişinin iyi geçinmesi için yalnız birinin iyi olmasının yetmediğini söyler. İki söz karşılıklılıkta buluşur ve ikisi de taş görüntüsüyle kurulur. Mermerli söz iyiliği, değirmenli söz sevgiyi anar.
Sev beni, seveyim seni sözüne göre sevgi karşılıklı olur; sen beni seversen ben de seni severim. Bu söz sevginin nasıl doğduğunu bir alışveriş gibi anlatır. Değirmenli atasözü ise birlikte yaşayan ve iş gören iki kişiye bir ölçü koyar.