Anlamı
en ağır şartlarda bütün güçlükleri yener.
Detaylı Açıklama
Değirmen taşının altından diri çıkar sözü, en ağır şartlar altında bile ayakta kalabilen, zor durumları atlatmayı bilen, dayanıklı ve becerikli kişiler için söylenen etkili bir atasözüdür. Değirmen taşı ezici, ağır ve kaçınılmaz bir baskı imgesi taşır. Bir insan onun altından diri çıkıyorsa sıradan dayanıklılıktan fazlası vardır; bu, çeviklik, akıl, direnç ve hayat bilgisi demektir. Atasözü bu yüzden zoru yenebilen insanlar için övgü taşır. Yalnız güç değil, kurtulma becerisi de önemlidir. Çok baskı altında kalan, ama yine de ayakta kalmayı başaran kişileri anlatırken güçlü biçimde kullanılır. Felaket, baskı, yoksulluk ya da ağır mücadele içinden sağ çıkma fikrini kısa ve unutulmaz biçimde dile getirir.
Örnek Cümleler
- Onu hafife almayın; o adam değirmen taşının altından bile diri çıkar.
- Yıllarca türlü baskı gördü ama değirmen taşının altından diri çıkar denecek adamlardandır.
- Bu kadar badireden sonra hâlâ ayaktaysa gerçekten değirmen taşının altından diri çıkar.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
Dayanıklılığı, pratik zekâyı ve zor durumdan çıkma becerisini över. Yani yalnız sabretmeyi değil, hayatta kalmayı bilen karakteri öne çıkarır. Bu yüzden atasözü, yalnız bir durum anlatmaz; arkasındaki hayat tecrübesini ve davranış ölçüsünü de açıkça hatırlatır.
Çünkü değirmen taşı ezici bir ağırlık temsil eder. Bunun altından diri çıkmak neredeyse imkânsız gibi görünen bir durumun aşılması hissini yaratır. Bu yüzden atasözü, yalnız bir durum anlatmaz; arkasındaki hayat tecrübesini ve davranış ölçüsünü de açıkça hatırlatır.
Baskı, yoksulluk, ağır mücadele, iş hayatındaki sert rekabet ya da hayatı zorlamış koşullar içinden çıkan kişiler için çok yerinde olur. Çünkü burada mesele direnerek kurtulmaktır.