Anlamı
bütün ağırlığını taşımak, her türlü eziyete katlanmak:
'Şikâyet etmeden yükünü çektiği yitik bir yaşamı olmalıydı.' -Ç. Altan.
Detaylı Açıklama
Yükünü çekmek, bir şeyin bütün ağırlığını taşımak, onun getirdiği her türlü eziyete katlanmak demektir. Çetin Altan'ın şikâyet etmeden yükünü çektiği yitik bir yaşamı olması gerektiğini söyleyen cümlesi bu kullanımı gösterir. Çekmek fiili buradaki sürekliliği ve zahmeti belirtir; yük bir kez kaldırılmaz, sürekli taşınır. Kalıbın ayırt edici yanı, taşınan yükün çoğunlukla kişinin kendi seçimi olmamasıdır; sorumluluk ona kalmıştır. Bu yönüyle söz yük altına girmek deyiminden ayrılır; orada gönüllülük, burada mecburiyet vardır. Sözde bir yorgunluk ve sessiz bir katlanma bulunur. Altan'ın cümlesindeki şikâyet etmeden ifadesi bu sessizliği açığa çıkarır. Kalıp aile, borç ve uzun süren sıkıntılar için kullanılır. Söz, bir ağırlığı sürekli taşımayı anlatır.
Yükünü Çekmek Cümle İçinde Nasıl Kullanılır?
- Ailenin bütün yükünü yıllarca tek başına çektiğini kimse yeterince fark etmemişti.
- Başkasının hatasının yükünü çekmek zorunda kalması ona hiç adil gelmiyordu.
- Bu işin yükünü çekenlerin adı hiçbir zaman anılmıyor diye yakınıp durdu.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Bir şeyin bütün ağırlığını taşımak, onun getirdiği her türlü eziyete katlanmak demektir. Çekmek fiili buradaki sürekliliği belirtir; yük bir kez kaldırılmaz, sürekli taşınır. Taşınan yük çoğunlukla kişinin seçimi değildir.
Yük altına girmekte gönüllülük vardır; yükünü çekmekte ise mecburiyet bulunur. Taşınan yük çoğunlukla kişinin kendi seçimi değildir, sorumluluk bir biçimde ona kalmıştır. Sorumluluk bir biçimde kişiye kalmıştır.
Bir yorgunluk ve sessiz bir katlanma bulunur. Çetin Altan'ın cümlesindeki şikâyet etmeden ifadesi bu sessizliği açığa çıkarır ve taşınan yükün ağırlığını daha da duyurur. Bu sessizlik taşınan yükü daha da ağırlaştırır.